Εντευκτήριο, τεύχος 117-118, Σεπτέμβριος 2019 Κατοικίδια

ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ

ΤΕΥΧΟΣ 117-118

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2019

ΚΑΤΟΙΚΙΔΙΑ

Γιώργος Χρονάς  Η δόξα των ζώων

Ρέα Βιτάλη  Τρέξε, Απόλλωνα, τρέξε!

Ντίνος Χριστιανόπουλος  Οι γάτες του σπιτιού μας

Μάριος Δίων Βουδούρης  Το πάρκο των παραπόνων

Ευάγγελος Χεκίμογλου  Πολύ γριά

Νίκος Αδάμ Βουδούρης  Ο κήπος των μικρών νεκρών ζώων

Ναζίμ Χικμέτ Ραν  Μοιρολόι στον Διάβολο. Μετάφραση από τα τουρκικά: Λάλε Αλατλί
     Επιμέλεια: Αθηνά Κατσιβέλη

Ελένη Γκίκα  Είναι κοτούλες. Δικές μας κοτούλες, μάτια μου!

Βάνα Χαραλαμπίδου  Μάου και υιός

Έλσα Κορνέτη  Paolo - Το φτεροκόπημα

Τάσος Γουδέλης  Πρωινή επίσκεψη

Γιώργος Τσακνιάς  Η βόλτα

Άνταμ Ο'Φάλον Πράις  Αντικείμενα του πόθου. Μετάφραση: Γιάννης Θεοδοσίου

Γιώργος Δεπάστας  Πνεύμα της Γης (Λούλου 1): Πρόλογος

Σωτήρης Τριβιζάς  Η οικογένειά μου και άλλα ζώα

Νίκος Καββαδίας  Οι γάτες των φορτηγών

Λουκία Δέρβη  Εσμεράλντα

Τουζ

Λένα Διβάνη  Νυχτερινή κακοφωνία

Κ. Π. Καβάφης  Σπίτι με κήπον

Άρης Στυλιανού  Άνθρωπος και ζώο, ελευθερία και αγάπη

Μιχάλης Μπαρτσίδης  Για το τίποτα αφημένο πάνω σε μια ρυτίδα

Τασούλα Επτακοίλη  Ο μονόλογος της Ρίνας

Ναπολέων Λαπαθιώτης  Πεθαίνει το καλό μου το γατάκι

Παυλίνα Παμπούδη  Δέκα χρόνων, στην ταράτσα, μπροστά στο κλουβί με το
     ινδικό χοιρίδιο

Κατερίνα Ζαρόκωστα  Εδώ πιο πέρα...

Μιχάλης Στρατάκης  Η ιστορία της Ντίβας

Ζυράννα Ζατέλη  Cat Cat Catastrofe

Νίκος Μπακουνάκης  Mal de chat

Γιώργος Ιωάννου  Ωδή στην Κότα μου

Γιάννης Σκαραγκάς  Συμπτώματα από την έλλειψη βάρους

Θάνος Κάππας  Λένικα

Νικόλας Σεβαστάκης  Η ζωή με την Μπέλλα

Φανή Κεχαγιά  Κατσικάκι με πατάτες στον φούρνο

Γιώργος Σαράτσης  Ένας χρυσοκίτρινος καλοαναθρεμμένος σκύλος

Γιώργος Κορδομενίδης  Ο Ίμο είν’ ο σκύλος μου κι εγώ ο άνθρωπός του

Άκης Σακισλόγλου  Η σκυλίτσα με τα δύο ονόματα

Χούλιο Κορτάσαρ  Πώς παραγκωνιζόμαστε. Μετάφραση: Αχιλλέας Κυριακίδης

Μάργκαρετ Άτγουντ  Ο Μπλάκυ στην Ανταρκτική. Μετάφραση: Μαρία Τσάτσου

Γουίλλιαμ Μπάροουζ  Η γάτα μέσα μας. Μετάφραση: Αργυρώ Πιπίνη - Κική
     Προδρομίδου

Μαρία Κουγιουμτζη  Μεταμόρφωση

Μαρλένα Πολιτοπούλου  Έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα

Παναγιώτης Κουσαθανάς  Τη ζωή με ζωή τη στυλώνεις

Χόρχε Λουίς Μπόρχες  [Δύο ποιήματα για γάτους] Μετάφραση: Δημήτρης Καλοκύρης

Τέλης Πολυχρονιάδης  Ταξίδι στην επίπεδη Γη παρέα με τον Τσαρλς

Κωστής Παλαμάς  Ασπρούλα

Ελένη Κυριακογιαννάκη  Ζόνκε

Σαρλ Μπωντλαίρ  Η γάτα. Μετάφραση: Μαριάννα Παπουτσοπούλου

Βισουάβα Σιμπόρσκα  Γάτα σε άδειο διαμέρισμα. Μετάφραση: Δημήτρης Χουλιαράκης

Πατρίτσια Χάισμιθ  Γριά γάτα. Μετάφραση: Γιάννης Ζέρβας

Θάνος Παναγόπουλος  Η "χορτοφάγος" Τζίνα με το σνομπ αναρχικό savoir-fair

Τριαντάφυλλος Κωτόπουλος  Όταν ο Φρέντι συνάντησε τον κ. Ίμο

Κατερίνα Παναγιωτοπούλου  Ο Μαντζουράνης

Αγγελική Κώττη  Κοιμήσου και παράγγειλα στη Σμύρνη τα προικιά σου

Γιώργος Παναγιωτίδης  Η γάτα

Έλενα Μαρούτσου  Φίδια στα πόδια

Αργυρής Παλούκας  Η τιμωρία

Κώστας Μαυρουδής  Το αλάτι του Μπαντ Ισλ

Γιάννης Υφαντής  Οι γάτες με ψυχοπονούν

Μαίρη Νταή  Πίσσα και πούπουλα

Ελένη Μερκενίδου  Αθέατοι θάνατοι

Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης  Το λαμπραντόρ της Ζακλίν

Πέτρος Μπιρμπίλης  Ένα μεγάλο ταξίδι

Ανάστασης Βιστωνίτης  Συγγραφείς και ζώα

Πάνος Αχτσιόγλου  Ζώα και άνθρωποι στον κινηματογράφο

CAMERA OBSCURA

Μπάμπης Κουγεμήτρος  Μαραθώνας (2015-2018). Κείμενο: Νατάσα Μακρίδου

ΒΙΒΛΙΟκριτικές & παρουσιάσεις

Βαγγέλης Χατζηβασιλείου Το επτασφράγιστο μυστικό της ύπαρξης (Δημήτρη Χουλιαράκη: Ψυχή στα δόντια) / Μαρία Στασινοπούλου Ποίηση ώριμη, που θα πει: ποίηση στη σωστή ώρα (Δημήτρη Πέτρου: Μόρα) / Η ποίηση φαρμάκι, φάρμακο και γλυκασμός (Αγγελικής Σιδηρά: Silver alert) / Λίνα Πανταλέων Ένα μουσείο στα έγκατα της ψυχής (Παναγιώτης Κουσαθανάς: Ασύνταχτα μένουν τα δύσκολα) / Αιμόφυρτες φαντασιώσεις (Αντώνης Νικολής: Το γυμναστήριο) / Τζούλια Τσακίρη Τα κρυστάλλινα δέντρα της Ρούλας (Ρούλας Γιαννακοπούλου: Δέντρα, πολλά δέντρα) / Κώστας Θεολόγου Αφήγηση σαν κυβιστικός πίνακας (Γιώργου Αραμπατζή: Μπροστά στο Διοικητήριο) / Γιώργος Συμπάρδης Η αισθηματοποιημένη Πάτρα (Κώστα Λογαρά: Τα πουλιά με το μαύρο κολάρο) / Άρης Στυλιανού Κλείσιμο και άνοιγμα, ποτέ και πάντοτε (Μισέλ Φάις: Όπως ποτέ) / Κωνσταντίνος Γυπαράκης Μία ζωγράφος Οδυσσέας (Καλλιόπης Γιατρουδάκη: Αρκεί να ηττηθώ) / Κατερίνα Κονδυλάκη Τετ α τετ η ενοχή με την αθωότητα (Τάκη Γκόντη: Τετ α τετ) / Ανδρέας Καρακόκκινος Η μονόπλευρη πλευρά της ανθρωπότητας (Ευφροσύνης Μαντά Λαζάρου & Νικόλα Σιδέρη: Κρανίο Κύκλωπα) / Ελένη Σιγαλού Με μια Βαλίτσα στον κόσμο της γραφής (Μαρίας Ντινάκη: Βαλίτσα) / Βασίλης Δασκαλάκης Ο έρωτας στα χρόνια της κρίσης (Δημήτρη Γ. Παπαστεργίου: Τα μεροκάματα ενός έρωτα) / Ιγνάτης Χουβαρδάς Μια δικαιοσύνη στον έρωτα (για το ίδιο βιβλίο) / Πέτρος Ευδόκας Το πρώτο μου πέος ∙ Ο λόγος ∙ Η γειτονιά (Ανδρέα Καραγιάν, Η αληθής ιστορία) / Γιάννης Αντιόχου Το κόστος ενός φθηνού κρεβατιού (Δημήτρη Αθηνάκη: Φθηνό κρεβάτι) / Τέλλος Φίλης Παράξενο πράγμα η μνήμη (για το ίδιο βιβλίο) / Βάνα Χαραλαμπίδου Πορτραίτο μιας εποχής (Joseph Roth: Τα χρόνια των ξενοδοχείων) / Αγαθοκλής Αζέλης τίτλος (Τασούλας Τσιλιμένη: Το κουμπί και άλλες ιστορίες)

ΕΙΣ ΤΟΝ ΤΥΠΟΝ ΤΩΝ ΣΕΛΙΔΩΝ

Γιώργος Κορδομενίδης Βιβλία στο κομοδίνο

Οι συνεργάτες και συγγραφείς του τεύχους

Επιμέλεια εξωφύλλου Άρις Γεωργίου

Αποσπάσματα από το μεγάλο αφιέρωμα στα κατοικίδια

«[…] Κάθε ημέρα, κάθε εβδομάδα, κάθε μήνα, μεταμορφωνόταν σε έναν τρυφερό μεγαλόσωμο σκύλο. Ένα χρυσοκίτρινο καλοαναθρεμμένο λαμπραντόρ, που δεν το χωρούσε ο τόπος. Έκτοτε, η οικογένεια και ο σκύλος μεγαλώνουμε μαζί. O σκύλος ως αναπόσπαστο μέλος της φαμίλιας. […]

O Έντουαρντ βρίσκεται δίπλα στην πόρτα του αυτοκινήτου πριν ακόμα αποφασίσουμε τον προορισμό μας. Δεν θυμάμαι να πηγαίνουμε κάπου χωρίς τη συντροφιά του. Αγαπάει να κάθεται στα πόδια του συνοδηγού, αφήνοντας απειράριθμες τρίχες σε καθίσματα και μοκέτες. O Έντουαρντ θα μπορούσε να μπει στο βιβλίο Γκίνες ως το σκυλί-συνοδηγός που διήνυσε τα περισσότερα χιλιόμετρα στην ελληνική ενδοχώρα. […]

(Δύο αποσπάσματα από το αφήγημα του Γιώργου Σαράτση «Ένας χρυσοκίτρινος καλοαναθρεμμένος σκύλος»)

«[...] Έβγαλα με προσοχή το κουτάβι από το χαρτόκουτο και το άφησα στο πάτωμα. Έμεινε για λίγο ακίνητο και ζαρωμένο, να μυρίζει και να περιεργάζεται τον καινούργιο γι’ αυτό χώρο. Ύστερα, κάπως διστακτικά, περιηγήθηκε όλο το σπίτι και διάλεξε πού θα εγκατασταθεί: τη γωνία μπαίνοντας στο υπνοδωμάτιο. Έστρωσα δίπλα του την κουβερτούλα και το άφησα να ηρεμήσει. Ρώτησα τον Σαρίφ αν συμφωνούσε να ονομάσουμε το σκυλάκι Χαν (είναι το οικογενειακό του όνομα). Μου έβαλε τις φωνές. «Είσαι σοβαρός; Θα δώσουμε το όνομά μου στο σκυλί; Ίμο θα τον βγάλουμε.»

(Γιώργος Κορδομενίδης, «Ο Ίμο είν’ ο σκύλος μου κι εγώ ο άνθρωπός του»)

«Δεν είναι πιο σιωπηλοί οι καθρέφτες

ούτε η αυγή η πολυκύμαντη είναι πιο απόκρυφη·

είσαι κείνος ο πάνθηρας που μόνο από μακριά,

στο φεγγαρόφωτο, μας επιτρέπει να κοιτάζουμε η μοίρα. […]»

Απόσπασμα από το ποίημα του Μπόρχες, «Σ’ έναν γάτο» (από τον τόμο «Χόρχε Λουίς Μπόρχες Ποιήματα», μετάφραση-ανθολόγηση: Δημήτρης Καλοκύρης, Εκδόσεις Πατάκη 2014)

«Μες στο μυαλό μου γυροφέρνει,

Λες κι είναι στο διαμέρισμά της,

Μια ωραία γάτα δυνατή, γλυκιά, μαγευτική,

Που μόλις την ακούς σα νιαουρίζει,

Τόσο είν’ το χρώμα της διακριτικό και τρυφερό

Κι αν μου γκρινιάζει ή χαμηλώνει τη φωνή,

Οι τόνοι της είν’ πάντα πλούσιοι και βαθιοί.

Αυτή είν’ η χάρη της κι εδώ το μυστικό. [...]»

Απόσπασμα από το ποίημα του Μπωντλαίρ «Η γάτα» (από τα «Άνθη του κακού», μεταφρασμένο από τη Μαριάννα Παπουτσοπούλου, Κουκούτσι 2019)

Portrait of Maurece, Andy Warhol, 1976

«[...] Παρά την κούραση και το αλκοόλ, δεν μπορούσε με τίποτα να κοιμηθεί. Στριφογύριζε στο κρεβάτι. Του ήρθε στο μυαλό η εικόνα του σκυλιού στην άκρη του δρόμου. Αναρωτήθηκε από μέσα του πώς θα έβγαζε τη νύχτα με τέτοια ξαφνική κακοκαιρία. [...]»

Θραύσμα από το αφήγημα του Αργύρη Παλούκα «Η τιμωρία».

Κυριακή Αν. Λυμπέρη, "Το ωραίο το φτιάχνεις"

ΤΟ ΑΛΛΟ ΜΙΣΟ

Όταν ο δαίμονάς του λείπει

ταράζεται ο άγγελος

υποφέρει.

Την αρετή του

δεν ξέρει πώς να εξασκήσει.

Λουφάζει σε μιαν άκρη τ’ ουρανού

και κλαίει.

ΑΦΟΡΜΗ ΓΙΑ ΠΟΙΗΜΑ

Και ο τρόπος που με κοιτούν τα μάτια σου

αφορμή για ποίημα. Σωτηρία όμως υπάρχει;

Βάστα με να σκαρφαλώσουμε στον ίλιγγο

ψίθυροι νερών, βατόμουρα για χείλη, να!

Με τα όνειρα από το χάος θα δραπετεύσουμε.

Ένα πουλί δείχνει το δρόμο και κάτω

στα παγκάκια άνεργοι, στις πλατείες ζητιάνοι

στους δρόμους μαθήτριες με βιβλία και τακούνια.

Μαστροποί απολαμβάνουν το τσιγάρο τους

των αχρήστων οι πλασιέ κουράζουν τα πόδια τους

μες στους κάδους η ζωή μας πεταμένη σαπίζει

πιο πολύ κάθε που απεργούν οι οδοκαθαριστές.

Κάποιοι ταΐζουν περιστέρια όμως.

Λες η αθωότητα ν’ ανθίζει ακόμα πουθενά;

Τα βρέφη δύσκολα ανασαίνουν στις θερμοκοιτίδες

την ώρα που οι δαίμονες χωρίς ντροπή

στις ταράτσες παίζουν στα ζάρια την ελπίδα.

ΚΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΓΕΛΟΥΣΕ

                                                 Στους νεκρούς στο Μάτι

Σ’ ένα φλογισμένο κλαδί καθόταν

αυτή τη φορά

ο πρίγκηπας του θανάτου.

Α, τι άπληστος!

Με μια του κίνηση

στροβίλιζε τις ψυχές μες στη φωτιά

και γέμιζε το δάσος το άγριο γέλιο του.

Σάρκα μου, καμένη σάρκα μου

σε ποια άνθη, σε ποια πουλιά

να στραγγίζω τώρα τις καθημερινές μου λύπες;

Από ποιες εξαίσιες λάμψεις

του ήλιου όταν χορεύει

ανάμεσα στα φυλλώματα

να κλέβω φως

των ματιών μου το θάμβος να περιορίζω;

Από ποιους εύρωστους κορμούς

ποιες φλούδες αρωματικές

ν’ αποστάζω τα ρήματά μου;

Σάρκα μου, μαύρη καμένη σάρκα μου

διαιρεμένη σ’ ογδόντα κορμιά

θυμίαμα που προσβάλλεις τον ουρανό

πώς να σε ξανασυναντήσω αθώα;

ΜΑΤΑΙΗ ΓΗ

Ο έρως τρέχει στο ουδέν

πιο γρήγορα από το φως.

Κυματάκια της λήθης γλείφουν τα πλευρά σου

στα χέρια

κτερίσματα από τη θάλασσα της σιωπής.

Σε χάνω τώρα·

θα σε ονομάσω

βαθιάς έλλειψης πηγή.

Α, δέστε πώς

στην άκρη του νου

πατάει το κορμί

ανθίζει η τρέλα τ’ άπληστα μπουμπούκια της!

Γκρεμούς του χάους ακουμπά

από την άλλη

μήπως να ξέρεις να χάνεις είναι σοφία;

Ο έρως τρέχει στο ουδέν.

Σημαίνει τότε

στο άρμα των δακρύων του

τα μάτια έχουν στερέψει.

ΤΟ ΠΕΝΘΟΣ ΤΑΙΡΙΑΖΕΙ ΣΤΗ ΓΥΝΑΙΚΑ

Ποιος ουρανός δανείστηκε το σώμα σου;

Θα έλειπα εγώ.

Και πέφτουν σαστισμένοι άγγελοι

σκοντάφτοντας σε περιοδεύοντα φεγγάρια.

Α, γυμνόποδη σε ξαναβρίσκω

ανυπεράσπιστη

το πένθος λες και μου ταιριάζει·

η κλίνη μου, η κλίση μου

τραντάζεται

από την ανορθογραφία των ερώτων.

Θα μείνω όμως λέω γυναίκα αμετανόητη

τα ξέπλεκα μαλλιά μου θα δωρίζω στους ανέμους

και στα ξεθωριασμένα μου φορέματα

στα βάθη των ωρών

θα γράφω με φιλιά την άβυσσο.

Από τη συλλογή «Το ωραίο το φτιάχνεις», Οι εκδόσεις των φίλων, Αθήνα, 2019.

Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου, "Το δόντι της πέτρας"

ΦΥΣΟΥΣΕ

Μετράνε την πραμάτεια τους

Και στενεύουν την ψυχή τους

Καθώς τη βρίσκουνε λειψή.

Αντιπρόσωποι με φίρμες

Ρουφιάνοι κατάλληλοι για κάθε συναλλαγή

Παλιοί ιδεαλιστές μέχρι

              Που το κέρδος έλαμψε βαρύ στην παλάμη

Γραφειοκράτες πράκτορες πορνοτρόφοι

              Σκύβοντας βαθιά εργάζονται την άνοδό τους.

Τους ερεθίζει η δύναμη το κέρδος τούς οπλίζει.

Φύσηξε ένας άνεμος

Νοτιάς σάρωνε την πόλη

Στην παραλία περπατώντας

Καπνίζοντας τα τελευταία μου τσιγάρα

Παρακολουθώ

τα μεγάλα κύματα:

Μ’ ορμή περνάνε πάνω απ’ τον κυματοθραύστη.

ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

Η μέρα αναίμακτη, σφαγμένο μοσχάρι

Κι ο ήλιος μαύρη πλεκτάνη στον ουρανό

Πάνω απ’ τις οικοδομές

Και τα κύματα της θάλασσας χρόνια πίσω στη μνήμη

Βογκούν ήχοι στεγνοί και συγκεκριμένοι

Στους τοίχους των ημερών μας

Και ραδιόφωνο στη διαπασών

Κάποιοι, σκέφτεσαι, κάτι πάνε να πνίξουν

Ξενευρώνει η θηριώδης αμάθεια της εξουσίας

Μόνη παρηγοριά το τραγούδι μωρομάνας

σίδερο βάλτε στην καρδιά και χάλκουμα στα στήθια

Και κρατούσε τον γιο της

Βολβό γεμάτο δίψα, πλούσιο απ’ τις μέρες του μέλλοντος

Σφυρίζει ο αγέρας στις μεταλλικές κεραίες

Εδώ

Μες στο μπετόν φυτρώνει

Η καινούρια ρίζα μας

Σκληρή και προορισμένη.

ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ ΧΕΙΜΩΝΑ

Κι ήταν η μέρα χαμηλή

Η ομίχλη να κατεβαίνει από τους λόφους στη θάλασσα

Από τις δύο πόρτες της πόλης περνούσαν αγκομαχώντας

Αυτοκίνητα με κίτρινα φώτα

Η έκτη αρμάδα της συμμαχίας έξω απ’ το λιμάνι

Μούγκριζαν τα πλοία περιμένοντας

Στάθηκα στο δρόμο

Που δύο στροφές τον κατεβάζουν στη θάλασσα

Όλοι οι φίλοι φευγάτοι σκέφτηκα

Ενώ με πνίγανε καυσαέρια φορτηγού

Οχτώ η ώρα το πρωί

Άνθρωποι ξεχύνονταν από σκοτεινές πόρτες

Έντρομοι απ’ τα όνειρα της ημέρας.

Ποιον σκότωναν όλη νύχτα, ρωτούσε μια γυναίκα

Κάμνοντας το σταυρό της σφουγγίζοντας τις σκάλες,

Καμιόνια λαδοπράσινα κουβαλούσαν

Ανθρώπους στο λιμάνι

Κι ο ήλιος κρεμασμένος από την άλλη μεριά του τοίχου

Κι οι φίλοι πέρα από θάλασσα πέρα από βουνά

Μες στο χιονόνερο δέντρα γυμνά

Κατέβαινα μαζί με τους σπουργίτες το λιθόστρωτο.

Ο ΗΛΙΟΣ ΕΦΕΥΓΕ

Ο Ήλιος έφευγε σαν ψάρι

Κι η θάλασσα κομμάτια πάγος

Αμφιβολίες και ταλαντεύσεις

Πολυτέλειες άλλων καιρών

Έμπειροι τώρα θανάτων και μαχαιριών.

Θάλασσα

Θάλασσα που δεν είσαι ποτάμι να στρέψ’ οπίσω

Και σώματα συντριμμένα

Στις πέτρες τροχίζει το φεγγάρι

Σκοτεινό νερό

Κλαίει μάνα, μάνα ξεμυαλισμένη

              Πήρανε το φως και πάνε

              σε μαύρη γη κατακλειδωμένη.

Ιδρώνω κάτ’ απ’ το πετσί μου

Στον τετράγωνο κύκλο πέσαμε μυστικών σχεδίων

Λέξεις καταπίνοντας δαγκώνω το μυαλό μου

Ένοχος ενοχής πικρά διψασμένος

Στους δρόμους

Χωρίς συντρόφους.

Από τη συλλογή «Το δόντι της πέτρας» (1975).

Πηγή: «Α. Ευαγγέλου - Γ. Αράγης, Δεύτερη Μεταπολεμική Ποιητική Γενιά (1950-2012) - Ανθολογία», εκδ. Gutenberg (β΄ έκδοση, συμπληρωμένη), Μάρτιος 2017.

καρυοθραύστις. Τετραμηνιαία περιοδική έκδοση Λόγου και Τέχνης. Τεύχος 2, Σεπτέμβριος 2019

καρυοθραύστις

Τετραμηνιαία περιοδική έκδοση Λόγου και Τέχνης

Τεύχος 2

Σεπτέμβριος 2019

ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΡΟΝΑΣ, Ο ΕΚ «ΠΕΡΑΜΑΤΟΣ» ΝΗΟΣ ΑΦΕΤΗΣ

ΑΛΕΞΗΣ ΖΗΡΑΣ: Πεδίο θραύσεως

ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΡΟΝΑΣ, Ο ΕΚ "ΠΕΡΑΜΑΤΟΣ" ΝΗΟΣ ΑΦΕΤΗΣ

     επιμέλεια αφιερώματος: Διώνη Δημητριάδου

«Ο ΠΟΙΗΤΗΣ, ΝΟΜΙΖΩ, ΠΕΝΘΕΙ»:

     Με τον ΓΙΩΡΓΟ ΧΡΟΝΑ συνομιλεί η ΔΙΩΝΗ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ

ΚΩΣΤΑΣ Θ. ΡΙΖΑΚΗΣ: Κρατήρες

ΝΑΣΟΣ ΒΑΓΕΝΑΣ: Με τον τρόπο του Γιώργου Χρονά, Βιβλίο 1

ΠΕΤΡΟΣ ΓΚΟΛΙΤΣΗΣ: Η ποιητική του Γιώργου Χρονά

     Κατεβαίνοντας στο εργαστήρι του δημιουργού

ΘΩΜΑΣ ΚΟΡΟΒΙΝΗΣ: Γιώργος Χρονάς

     Ποιητής εργοταξίου εξαιρετικών αισθημάτων

ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΕΤΡΑΚΟΥ: Το ποιητικό-δραματικό θέατρο του Γιώργου Χρονά

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΡΑΝΤΩΝΗ: Ο έρωτας του Γιώργου Χρονά

     προς τον ρεαλισμό και την αλήθεια

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΛΙΟΠΟΥΛΟΣ: Γιώργος Χρονάς

     Ο ποιητής-σκηνογράφος του αστικού περιθωρίου

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΥΛΑΣ: Η Θεσσαλονίκη στο περιοδικό Οδός Πανός

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ: Όταν ο άγγελος τάραξε τα νερά

     (Γιώργου Χρονά, Οι λάμπες)

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΠΑΝΟΣ: Τα τραγούδια του Γιώργου Χρονά

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΒΟΥΖΗΣ: Γιώργου Χρονά, Βιβλίο 1

ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ: Γιώργος Χρονάς

     Ένας απροσπέλαστος φίλος

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΟΥΤΑΣ: Η σχέση του Γιώργου Χρονά με τη Θεσσαλονίκη

     μέσα από το περιοδικό Οδός Πανός

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Αθέατος κόσμος

     Σκέψεις πάνω στο ποιητικό βιβλίο του Γιώργου Χρονά, Ο αναιδής θρίαμβος

ΓΙΑΝΝΗΣ Σ. ΒΙΤΣΑΡΑΣ: Για το Βιβλίο 1 του Γιώργου Χρονά

ΝΕΦΕΛΗ ΓΚΑΤΣΟΥ: 2+1 μεταφραστικές δοκιμές ποιημάτων του Γιώργου Χρονά

ΠΟΙΗΣΗ

ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΙΔΟΥ: Έξι ποιήματα

ΕΥΑ ΜΟΔΙΝΟΥ: Τρία ποιήματα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ: Εξόδιος ακολουθία (μικρή σύνθεση)

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΥΝΕΖΗΣ: Τέσσερα ποιήματα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΚΥΡΙΑΖΗ: Ό, τι δεν φιλιώνει (σύνθεμα)

ΕΛΕΝΗ ΣΙΓΑΛΟΥ: Εθελούσια θύελλα

ΠΩΛΕΤΤΑ ΨΥΧΟΓΥΙΟΠΟΥΛΟΥ: Θλίψεων εκκρεμότητες

WILLIAM CARLOS WILLIAMS: Δέκα ποιήματα

     (Εισαγωγή - μετάφραση: Έλσα Κορνέτη)

EUGENIO MONTALE: Γράμματα στην Clizia

     (Εισαγωγή - μετάφραση: Άννα Γρίβα)

RALPH WALDO EMERSON: Δέκα ποιήματα

     (Εισαγωγή - μετάφραση: Κώστας Λιννός)

JORGE LUIS BORGES: Τρία ποιήματα

     (Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής)

WALT WHITMAN: Πέντε ποιήματα

     (Μετάφραση: Πέτρος Γκολίτσης)

ΔΟΚΙΜΙΟ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΡΑΓΗΣ: Η κριτική της λογοτεχνίας προϋποθέτει τάλαντο

ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ ΛΥΜΠΕΡΗ: Η νοσταλγία του ενός ανθρώπου:

     Νίκου Καρούζου Πεζά Κείμενα

ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΙΤΕΝΗΣ: Χάλκινοι άνθρωποι

ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΕΞΑΡΧΟΥ: Η μέση

JOSEPH KESSEL: Ο τυφικός

     (Εισαγωγή - μετάφραση: Φοίβος I. Πιομπίνος)

ΑΥΤΟΣΧΟΛΙΟ

ΔΙΩΝΗ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ: Η σοφή κατάβαση και ο ευτυχισμένος Σίσυφος:

     για την ποιητική μου συλλογή Ο ευτυχισμένος Σίσυφος

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Η ΒΑΣΩ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΥ συνομιλεί με τον ζωγράφο ΝΙΚΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗ

ΒΙΒΛΙΟΣΗΜΑΝΣΕΙΣ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΡΟΥΣΚΑΣ: Με τη σιωπή της Ποίησης

     (Φωτεινή Βασιλοπούλου, Αμείλικτο Νερό, Οι Εκδόσεις των Φίλων, 2019)

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΛΙΟΠΟΥΛΟΣ: «Έρως Λαμπρός Ανέστη»

     (Δημήτρης Γ. Παπαστεργίου, Τα μεροκάματα ενός έρωτα, εκδ. Εντευκτηρίου, 2019)

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΜΠΑΚΟΝΙΚΑ: Η καρδιά ήταν μόνο το πρόσχημα

     (Μαρία Ζαγκλαρά, Η καρδιά ήταν μόνο το πρόσχημα, εκδ. Κουκούτσι, 2018)

ΣΑΒΒΑΣ ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ: Η υπεραξία της ποίησης στον αρχέγονο βιότοπο του

     Κωνσταντίνου Μπούρα (Κωνσταντίνος Μπούρας, Είκοσι και πέντε "προσευχές"

     ταπεινών και αδύναμων όντων, εκδ. Αγγελάκη, 2018)

IN MEMORIAM

ΑΛΕΞΗΣ ΖΗΡΑΣ: Η ηθική κρίση στην ποίηση του Χριστόφορου Λιοντάκη

     και η απροσδόκητη αναγωγή της στον Αρθούρο Ρεμπώ

Το παρόν τεύχος κοσμούν έργα του ζωγράφου Νίκου Οικονομίδη.

Μαρία Θεοφιλάκου, "Lovebird"

Lovebird

Η αγάπη τσιμπολογάει τα ψίχουλα στο πεζοδρόμιο

Λέει το τραγούδι της πάνω στα σύρματα του ρεύματος μπήγει τα νύχια της γίνεται                     ηλεκτρική

Κοιμάται μέσα στις φυλλωσιές των λυπημένων δέντρων

Η νύχτα έχει νικηθεί

Κι αυτός που τώρα δίχως ύπνο ξημερώνεται

σα να ’χει πάρει μια ιδέα για την καινούργια μέρα

Πέτα μακριά, πουλί, με την ελπίδα του στο στόμα σου!

Μαρία Θεοφιλάκου

Πρώτη δημοσίευση

Στην εικόνα: Η Tippi Hedren, πρωταγωνίστρια της  ταινίας «The birds»,
του Alfred Hitchcock (1962). Φωτογραφία του Philippe Halsman.
Πηγή: https://www.flickr.com/photos/

Νίκη Μπλούτη - Καράτζαλη, "Η μάνα δε μιλάει…"

Η μάνα δε μιλάει…

Η μάνα δε μιλάει. Σέρνει κουρασμένα τις παντόφλες της και ζεσταίνει το φαγητό να το σερβίρει στο τραπέζι. Τον ακούει σιωπηλή να της λέει, να κάνει λίγη υπομονή ακόμα κι όλα θα φτιάξουν. Να μη φοβάται της λέει, δεν είναι ούτε οι πρώτοι ούτε οι τελευταίοι που δεν πλήρωσαν τη ΔΕΗ μια φορά. Αύριο μεθαύριο που θα πληρωθεί σίγουρα, θα περάσει να κάνει μια ρύθμιση όπως κάνουν τόσοι και τόσοι. Να του κάνει κι ένα κατάλογο τι χρειάζεται απ’ το σούπερ κι από το μανάβη για να ψωνίσει ό,τι τους χρειάζονται για τις γιορτές, της λέει. Και να μην κάνει άσχημες σκέψεις συνέχεια και να στενοχωριέται. Η στενοχώρια δε βγάζει σε καλό. Όπως όλοι έτσι κι εμείς, της λέει. Θα τα καταφέρουμε. Και να μη φοβάται πως θα τους κόψουνε το ρεύμα Χριστουγεννιάτικα, δεν γίνονται αυτά τα πράγματα. Καλύτερα να σταματήσει να βλέπει αυτές τις χαζοεκπομπές στην τηλεόραση που φοβερίζουν και σκιάζουν τον κοσμάκη πως θα του πάρουν τα σπίτια και θα τους κλείσουν στις φυλακές όσους χρωστάνε και θα τους κόψουν το ρεύμα. Τίποτα δε θα τους κάνουνε, να μη φοβάται της λέει. Μονάχα να παίρνει τα φάρμακά της, να μην τα ξεχνάει γιατί δεν κάνει κι όλα τ’ άλλα θα τα φροντίσει αυτός, αύριο μεθαύριο όταν θα πληρωθεί σίγουρα. Και να ‘χει το νου της στα παιδιά, να τα ‘χει από κοντά, γιατί είναι μικρά ακόμα κι έχουν την ανάγκη της, της λέει. Κι όλα θα γίνουν, αύριο μεθαύριο το πολύ που θα πληρωθεί, όλα θα τα τακτοποιήσει αυτός. Η μάνα δε μιλάει.

Σε μια βδομάδα έρχονται Χριστούγεννα. Τα πιτσιρίκια αποκοιμήθηκαν στο πλάι μου κι εγώ κάθομαι στο σκοτάδι κι ακούω τον Πέτρο που μιλάει στη μάνα και της λέει παραμύθια και της δίνει υποσχέσεις για να την καθησυχάσει. Η μάνα φοβάται πως θα τους πάρουν το σπίτι. Το τηλέφωνο, μου είπε τις προάλλες, δε σταματάει να χτυπάει όλη μέρα. Τους καλούνε συνέχεια από δικηγορικά γραφεία και τους φοβερίζουν πως αν δεν πληρώσουν τις δόσεις που τους χρωστάνε θα τους βγάλουν το σπίτι στο σφυρί. Κι η μάνα φοβάται και δε μιλάει και τους το κλείνει στα μούτρα. Ο Πέτρος τη μαλώνει, να μη σηκώνει το τηλέφωνο της λέει, και να μη φοβάται. Έχουν ένα μήνα να τον πληρώσουν κι έχουν ξεμείνει. Δεν έχουν φράγκο στη τσέπη. Ούτε για το κολατσιό των παιδιών στο σχολείο δεν έχουν, μου είπε η μάνα κλαίγοντας το πρωί στο τηλέφωνο. Αλλά να μην πω τίποτα στον Πέτρο πως μου τα μαρτύρησε. Να της τα δώσω κρυφά, μου είπε, τα λίγα δανεικά που μου ζήτησε. Για τα παιδιά μονάχα, για το κολατσιό τους στο σχολείο, μου είπε.

Ο Πέτρος σώπασε και τρώει. Κι αυτή κάθεται δίπλα του και δε μιλάει. Ακούω τις ανάσες των παιδιών κι αναστενάζω. Σηκώνομαι αργά για να μην τα ξυπνήσω και τα σκεπάζω καλά να μην κρυώσουν. Τους υποσχέθηκα πως θα κοιμηθώ μαζί τους σήμερα και πως αύριο θα τα πάω εγώ σχολείο. Τα λατρεύω τα παιδιά. Και τα νοιάζομαι. Τα πρώτα τρία χρόνια που γεννήθηκαν έμενα μαζί τους. Με τη μάνα μου και τον Πέτρο. Κι αυτόν τον συμπαθώ. Είναι καλός σύζυγος και καλός πατέρας για τα παιδιά του. Και τη μάνα μου τη φροντίζει και την προσέχει όσο μπορεί. Όσο περνάει απ’ το χέρι του. Η μάνα μου όσο έμενα κοντά τους ήτανε ακόμα καλά. Μετά αφέθηκε. Δεν ξέρω να εξηγήσω πώς αφήνεται ο άνθρωπος και πώς παραιτείται απ’ τη μια μέρα στην άλλη. Δεν μπορώ να το καταλάβω. Τα παιδιά, μου έχουν μεγάλη αδυναμία. Κάθε μέρα με παίρνουν δυο φορές τηλέφωνο και όταν μπορώ και δεν είμαι στη δουλειά κάθομαι και τους λέω παραμύθια και τους δίνω υποσχέσεις απ’ το τηλέφωνο που δεν είμαι σίγουρη αν μπορώ να τις κρατήσω, όπως κάνει ο Πέτρος στη μάνα. Απόψε, λίγο πριν κλείσουν τα ματάκια τους, τους υποσχέθηκα πως την παραμονή των Χριστουγέννων θα τα πάω στο κέντρο να δούνε τη μεγάλη φάτνη με το Χριστό και πως θα τα βγάλω φωτογραφίες στην αγκαλιά του Αη Βασίλη. Αυτό θα το κάνω σίγουρα. Και πέρυσι το έκανα. Και πέρασαν τόσο καλά! Ακόμα το θυμούνται. Ακόμα και το μαλλί της γριάς που τους αγόρασα στο τέλος θυμούνται. Αύριο θα τα πάω εγώ σχολείο κι ύστερα θα φύγω για τη δουλειά μου. Θα περάσω κι απ’ το φούρνο και θα τους αγοράσω ό,τι λαχταράει η ψυχούλα τους για κολατσιό. Και το πρωί θα πω στη μάνα να μη φοβάται. Και θα της βάλω στην τσέπη της ρόμπας της και τα υπόλοιπα χρήματα. Εμένα δε μου χρειάζονται τόσο. Τον υπολογιστή που λογάριαζα να αγοράσω με δόσεις δεν είναι ανάγκη να τον πάρω αύριο ούτε μεθαύριο. Μπορεί να περιμένει. Τα παιδιά δεν μπορούν. Τα λατρεύω τα παιδιά. Σε μια βδομάδα έρχονται Χριστούγεννα. Και θέλω να περάσουν καλά, όπως εγώ κάποτε. Όταν η μάνα ήταν ακόμα καλά και δε φοβόταν τίποτα.

Από τη συλλογή διηγημάτων «'Άδεια φωλιά», εκδ. Φίλντισι, 2019.