Ιωάννης Σεβαστιανός Ρώσσης, "Τρία ποιήματα"

 

 
ΧΕΛΩΝΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΤΟΝΤΕΣ

            Οι δημιουργικές δυνάμεις σπεύδουν ολοταχώς
            όποτε η ψυχή απειλείται.
                                                 Ίνγκμαρ Μπέργκμαν


Πού ήσαν;
Ήρθαν αργά ως φαίνεται
σαν μπήκε στα νερά του ποταμού
να πνίξει τις φωνές
η Βιργινία Γουλφ.

Δεν πρόλαβαν
την πιστολιά στην Πρέβεζα
μήτε τους κόρακες
στα σταροχώραφα
της Άρλης.

Άργησαν
όταν
όμορφο στο χιόνι κύλησε
πυρρό
του Μοντιλιάνι
το κεφάλι.

Και τόσα άλλα
που πια κουράστηκα
ν’ απαριθμώ.

Γι’ αυτό
μη λέτε ψέματα σ’ αυτούς
που ονειρεύονται να ιστορήσουν,
να γράψουν στίχους
ή να σμιλέψουνε
τα μάρμαρα.

Το Σκοτάδι
τις πιο πολλές φορές
μας ξεπερνά.

Μπροστά στους Διάττοντες
είναι χελώνες
οι Δυνάμεις.

Το Δάσος
σπαράζει τον Ορφέα.


                      Μάτι, 18.1.2016





ΕΛΠΙΔΑ


Η ψυχή μου
ψηλόλιγνο κυπαρίσσι
πλάι
σε κατάλευκο μετόχι.

Άηχο υψώνεται,
στοχαστικό,
το πένθιμο δέντρο.

Μπροστά του η θάλασσα
και πίσω του ο κόσμος
των κατά φαντασίαν ζωντανών,
θόρυβοι από έγχορδα και πιάτα
σε παράλια καφωδεία,
άλυσες και κρότοι.

Περίκλειστο στέκει
τούτο το ασάλευτο κοτσύφι
που κανείς
τη μολπή του δεν ακούει,
μα πλούσιο
θάλλει
μες στην υπόγεια,
μυστική ζωή του
όπου
ωραίος ο χτύπος της αξίνας
αντηχεί.

Φύλλα δεν έχει
(στόνους ο άνεμος να εκμαιεύσει)
μόνο ένα φτέρωμα μουντό
που μαυροφέρνει
και που
σαν κόχυλα φυσούν τα χείλη της σιωπής
τις λίγες,
τις σπάνιες φορές
που ξεθαρρεύουν οι λέξεις
ενός λόγου υπέρτερου.

Κι ωστόσο ελπίζει
πως κάποτε θα γίνει χορτάρι,
πως θα χωρέσει
μες στο μικρό εκκλησιδάκι
όπως τόσα μυρμήγκια,
τόσες ψυχές.

Μα τώρα περιμένει,
πάντα εκεί,
μπροστά στη θάλασσα,
έξω απ’ τη μάντρα
που περιβάλλει το ξωκλήσι.

Και πίσω του ο κόσμος εκείνος
των αγαλμάτων:
έγχορδα και πιάτα
σε παράλια καφωδεία,
άλυσες και κρότοι.


                      Μάτι, 29.1.2016

ΠΕΖΟΓΡΑΦΗΜΑ

                            Ούτω επλάσθημεν! Ο σταθερός

                            της ευτυχίας ήλιος κουράζει,

                            το σθένος της ψυχης μας παραλύων.

                                     Αριστομένης Προβελέγγιος

Δεν προσβάλλω τους νεκρούς −τους ωραίους νεκρούς− αυτού του τόπου όταν αρνούμαι τον παρήγορο λόγο τους.

    Οι πληγές μου κακοφόρμισαν, πατρίδα! Τί να μου κάμουν τα ένδοξα μάρμαρα όταν η ζωντανή καρδιά δεν ανασαίνει!

    Μπήκε κουτσαίνοντας ο Φεβρουάριος, φλερτάροντας με την άνοιξην ασύστολα ο δύστυχος.

    Ο ήλιος ανέβηκε λαμπρός, μα δεν μου δίνει χαρά (ποτέ δεν μου έδινε ο μαύρος ιοβόλος).

    Αν υπάρχει Παράδεισος θά ’ναι φθινόπωρο, λέω, με γαλάζια λουλούδια κι απαλή βροχή.

    Τα χιόνια λιώνουν, ο χρόνος κυλάει προς την Κόλαση. Το θέρος πλησιάζει. Το μαύρο του σκυλί τρέχει να με προϋπαντήσει μ’ ένα καλάθι αστρίτες. Τρομερό να υπάρχεις!

    Τί είναι η θλίψη; Από πού έρχεται; Τί ’ναι αυτό που τινάζει αίφνης τα μυαλά ενός διάσημου σεφ; Ζούμε από αγάπη τάχα ή από φόβο; Το φως με διώχνει. Μόνο στον ήλιο σκέφτομαι τον θάνατο − ποτέ όταν βρέχει.

    Ο άνεμος σηκώνει τη σκόνη που είμαστε.

    Γιατί αντιστέκομαι στην Κυριακή όταν όλα νοσταλγούν το χώμα;

    Νιώθω το δέντρο κλεισμένο μες στο σώμα μου.

    Νιώθω τον άνθρωπο κλεισμένο μες στο δέντρο. Πότε το δέντρο θα σκοτώσει τον άνθρωπο; Πότε ο άνθρωπος θα σκοτώσει το δέντρο;

    Τούτος ο κουτσός, ανάπηρος μήνας ας μη βιαστεί στην άνοιξη να παραδώσει την ψυχή μου   μην παραιτηθεί   ας ζητήσει πίσω τη βροχή, την πάχνη που ο ήλιος τού έκλεψε (είναι σκληρή για τους ξένους η άνοιξη).

    Οι άνθρωποι μικροί   στη ροβιθιάν ανέβηκαν   τινάζουν τα ροβίθια.

Κι η φύση σκοτεινός σιδεράς: ακονίζει ρύγχη, ακονίζει στεροπές για τη Σφαγή.

    Το βράδυ στις ειδήσεις: οι απέραντοι ερειπιώνες της Συρίας, οι δουλέμποροι Λεπόρ και ντε Φερ, πτώματα παιδιών, ο χορός της βασίλισσας Μονέδας. Όλα είναι χρήμα.

    Μονάχος συδαυλίζω τη φωτιά κάτω απ’ τ’ αστέρια.

Μάτι, 10.2.2016

Ιωάννης Σεβαστιανός Ρώσσης

Πρώτη δημοσίευση


Στην εικόνα: Vincent van Gogh, «Wheatfield with Crows» (1890).
Πηγή για την εικόνα: Wikimedia Commons.

Ο Ιωάννης Σεβαστιανός Ρώσσης γεννήθηκε στον Πειραιά το 1954. Σπούδασε στην Πάντειο Πολιτικές Επιστήμες. Εργάστηκε ως διοικητικός υπάλληλος σε ασφαλιστική εταιρία ώς την συνταξιοδότησή του. Έχει εκδώσει επτά ποιητικές συλλογές. Τελευταία του ποιητική συλλογή Η χώρα που δεν τιμωρεί (εκδόσεις "κουκούτσι" 2019). Ποιήματά του έχουν δημοσιευθεί σε διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά μεταξύ των οποίων, ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ, ΤΟ ΚΟΙΝΟΝ, ΠΛΑΝΟΔΙΟΝ, ΠΟΙΗΣΗ, ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ καθώς και στην εφημερίδα ΑΥΓΗ. Ποίημά του θα συμπεριληφθεί στο ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ που ετοιμάζουν οι εκδόσεις Μαΐστρος ενώ στο ηλεκτρονικό περιοδικό "Πολύμνια, ARS POETICA" θα αναρτηθούν ποιήματά του μεταφρασμένα και στα ισπανικά.

Κώστας Θ. Ριζάκης, "η παλάμη όρισε το δόρυ"

ξέφωτα σιωπηλών


επ’ ώμου εδώ σακκίδιον έν δερμάτινον χακί
χρώματος αμέσως παραπέμπον σέ τί παραλλα-
γής πεζοναύτου στο ασφαλές ήδη καταφάλατον
ή, εδαφώδες στης αργής πορείας κι επιχωμάτιζα

περνών κυρίως τα πουλιά ότι επετάριζαν ψηλά τί

πολλά λέξεων προκύψαντα θα βόλεψες ηλίαυγος απόχη





ο τυφλός


άπλωνε μ’ ανασφαλώς μπροστά δύο τα
τεντωμένα σαν ναν τα ίδια χέρια αυτά
προστάτευαν τρόπον τινά τί ωστόσον
ακριβεστέρα παραμόνευεν βάρβαρος κ’
η «εξήγηση» μήνα τυφλός εκ γενετής σπάει

όντας μόν’ ψαχουλευτά π’ αφού ποιητής τί μυστικά

ο κτίζων θ’ αρχειοθέτησεν στο εύρυθμον νέου κόσμου





ετών δεκαεπτά


πέτρινο το στηθαίον κάτω βαθύπλουτος
πρασίνιζε η χαράδρα καστανιές πρίνους
οξυές γέμουσα αραιότερα οι βελανιδιές τ’
αχόρταγον προ διεσταλμένων οφθαλμών
ελληνικό τοπίον λίαν ησυχασμένο κυριακή

κτυπάει εξαίφνης πένθιμα η καμπάνα τρις εν

πομπή σύσσωμοι θνητεύσαμε στο ξόδι την ειρήνη





Από τη συλλογή «η παλάμη όρισε το δόρυ», ΑΩ Εκδόσεις, 2026.
Έργα εξωφύλλου - φωτογραφίες ενοτήτων: Χριστίνα Καραντώνη.

Ο ποιητής Κώστας Θ. Ριζάκης (Λαμία, 1960) εξέδωσε είκοσι συλλογές, τη μία συγκεντρωτική (των έξ πρώτων ‒ γ΄ επαν. Κουκκίδα 2020). Επίσης, τρία (τα δύο εξ αυτών, αντιστοίχως, εμπεριέχοντα ισάριθμα ανέκδοτα ποιήματα) ημερολόγια της ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑ Α.Ε.. Διηύθυνε ή και συνδιηύθυνε επτά έως τώρα (σε εννέα εν συνόλω περ.) λογ. περιοδικά. Ακόμα, επιμελήθηκε περί τα 250 βιβλία (ιδία ποιητικά), αρκετά αφιερώματα σε έντυπα άλλων, καθώς και τιμητικούς τόμους σε μορφές (Κ.Ε. Τσιρόπουλο, Γ. Πέγκλη, Μ. Μέσκο, Ο. Αλεξάκη, Σ. Σαράκη, Ζ. Σαμαρά, Β.Π. Καραγιάννη, Δ. Αγγελή, Γ.Χ. Θεοχάρη, Κ.Α. Κρεμμύδα, Σ.Σ. Σταμπόγλη ‒ το τελευταίο υπό έκδοσιν) τής λογοτεχνίας μας. Ενασχολείται δε και συνεχίζει, με τη σύγχρονη γυναικεία γραφή (Ζ. Δαράκη, Λ. Παππά, Μ. Καραγιάννη, Κ. Κούσουλα, Χ. Κουτσουμπέλη, Έ. Λάγκε, Έ. Κορνέτη, Ν. Κεσμέτη, Κ. Ρουκ, Μ. Κουγιουμτζή, Α. Μπακονίκα, Ά. Γρίβα, Δ. Δημητριάδου, Ν. Χαλκιαδάκη, Δ. Μήττα, Η. Νικοπούλου, Λ. Καλλέργη, N. Δουλαβέρα). Πρόσεξε πολύ όσους νεώτερους άξιους. Έχουν γραφεί και εκδοθεί πολυάριθμα μελετήματα για το ποιητικό του έργο.

Γιώργος Μπλάνας, "Η Αναπόφευκτη Ανθηρότητά σου"

α΄

Ο πρώτος σου χειμώνας διάβηκε σαν ζωγραφιά μπρος στο παράθυρο μου: με δακρυσμένα μάτια την άνοιξη προσμένω. Έξω χιονίζει· ένα χιόνι ζεστό σαν μπαμπάκι. Πίσω απ’ τους φράχτες κυνηγιούνται τ’ αγέννητα παιδιά μου και του φωτός τα διάφανα πουλιά χτυπούν στο τζάμι, σκύβοντας να πιουν τα δάκρυα μου.

γ΄

Η καρτερία της νυκτός με συντηρεί· και ξαγρυπνώ. Λιγνό κλαρί στα χέρια σου η ψυχή μου πασχίζει να τρομάξει τις μελλούμενες αγρύπνιες. Οι νύχτες στέκονται λευκές ασάλευτες μορφές κάτω από τη μεγάλη καρτερία των αστεριών, κι ο άνεμος, σαν τον βαθύ τον στεναγμό, που πάσχισε να κρατηθεί απ’ τον χρόνο, φέρνει μια γλύκα πρωινή που καθηλώνει και χειμάρρου ταραχή.

ζ΄

Αφέθηκα στα ξύλινα χέρια σου, ακούγοντας τον χρόνο να δουλεύει με βουλιμία στης νύχτας την καρδιά. Μικρή παρηγοριά τα δύσκαρπά σου δάχτυλα κι ακόμα μικρότερη η απαντοχή των λιγοστών σου φύλλων. Όμως δεν πέρασε ποτέ απ’ τον νου μου πως θα μπορούσα να χαθώ σ’ αυτόν τον κόσμο, πλανούμενος αναίτια σ’ ένα δάσος αυτόχειρων προσδοκιών. Όμως δεν σκέφτηκα ποτέ πως θα μπορούσε όλη αυτή η επίμονη κατεργασία του χρόνου να κενώσει πίστεις και βεβαιότητες, σχήματα, χρώματα κατακτημένα. Αφέθηκα, δεν σκέφτηκα, μ’ ακόμα ελπίζω στην αναπόφευκτη ανθηρότητά σου.

ιβ΄

Σε φοβάμαι! Πού να στηρίξω τη δύναμη σου; Αν μπορούσα να κοιτάξω το πρόσωπό σου, όπως κοιτάζω την αναπόφευκτη παρουσία ενός βουνού: γαλήνιος, παραδομένος σ’ ό,τι σώζει το βλέμμα μου απ’ την πείνα των αποστάσεων, θα μπορούσα να φοβηθώ τον θάνατο, θα μπορούσα να πονέσω: βέβαιος για το πάθος ζωής που με κοιτάζει τώρα, γλείφοντας τ’ αρπακτικά του χείλη.

ιε΄

∆εν σου ζητώ παρ’ έναν κήπο φτωχικό: ένα μικρό πυκνόφυτο περιβολάκι· δυο-τρία δέντρα, μια γωνιά να ’ρχεσαι τ’ απογεύματα: ο δροσερός καπετάνιος της γης, καπνίζοντας ανταύγειες μεθυστικές, και το πολύ-πολύ μια καλύβα λιτή, μια ελάχιστη προσπάθεια του κενού να κλείσει κάτι απ’ τη γοργόφτερη πορεία των ανθρωπίνων. Εγώ, στην πόρτα της ορθός, βλέποντας ό,τι λάτρεψα να παίζει παιχνίδια ριψοκίνδυνα στο φως το δειλινό, να σκέπτομαι: δεν σου ζητώ παρ’ έναν κήπο φτωχικό, μονάχα αυτό.

Η Αναπόφευκτη Ανθηρότητά σου (Διάττων 1990).

Ο ποιητής, κριτικός και μεταφραστής Γιώργος Μπλάνας (1959 − 18/2/2024) εμφανίστηκε στα γράμματα το 1987 με την έκδοση της ποιητικής συλλογής: Η ζωή κολυμπά σαν φάλαινα ανύποπτη πριν την σφαγή. Έκτοτε εξέδωσε πολλά ποιητικά βιβλία, άσκησε επί δεκαετίες την κοινωνική, πολιτική και λογοτεχνική κριτική και μετέφρασε πλήθος συγχρόνων, κλασικών και Αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων. Οι μεταφράσεις του αρχαίων δραματικών και σαιξπηρικών έργων χρησιμοποιούνται συχνότατα σε παραστάσεις του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου και άλλων θεατρικών οργανισμών. Οι εργασίες του είχαν επανειλημμένα βραβευθεί: Βραβείο Περιοδικού Διαβάζω, Έπαινος Κάρολος Κουν, Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης.

Πηγή: Biblionet.

Ασημίνα Λαμπράκου, "Lesego Rampolokeng και η γραφή της αντίστασης"

Lesego Rampolokeng και η γραφή της αντίστασης

Ο Lesego Rampolokeng γράφει σαν να παίζει σ’ ένα πνευματικό σαξόφωνο: η φωνή του ξεσπά ρυθμικά, γεμάτη κοψίματα, επαναλήψεις, ηλεκτρισμό. Δεν είναι απλώς ποιητής· είναι μηχανή γλώσσας που σαρώνει το τοπίο της αποικιοκρατίας και του σύγχρονου Νότου. Οι στίχοι του δεν περιγράφουν − αντιδρούν.

Η γλώσσα του λειτουργεί σαν όργανο ρήξης:
             They ripped his teeth out with pliers
             before he died.
παίρνει την αγγλική, τη γλώσσα του “αφέντη”, και τη στρίβει μέχρι να ουρλιάξει σε άλλη μουσική. Χρησιμοποιεί ρυθμικές επαναλήψεις, λεκτικά κολλάζ, συνειρμούς, κραυγές και αφορισμούς· ένα ύφος που θυμίζει ταυτόχρονα τζαζ αυτοσχεδιασμό, κήρυγμα δρόμου και λεκτική επίθεση.

Πίσω από τη φωνή του υπάρχει μια διπλή ρίζα:

· από τη μία, ο προφορικός αφρικανικός λόγος, με τον παλμό και την τελετουργική ενέργεια,
· από την άλλη, η δυτική μεταμοντέρνα ειρωνεία, που τον κάνει να παίζει με το ίδιο το ύφος της εξουσίας.

Η στάση του Rampolokeng απέναντι στον κόσμο είναι υπαρξιακή και πολιτική ταυτόχρονα. Δεν γράφει για να διαμαρτυρηθεί μόνο· γράφει για να επαναδιεκδικήσει τη φωνή. Κάθε του ποίημα μοιάζει με τελετουργία απελευθέρωσης, μια πράξη αποκατάστασης της συνείδησης μέσα από το χάος του γλωσσικού και κοινωνικού τραύματος.

Η ποίησή του δεν επιζητεί τη “μορφή”· τη γεννά. Είναι ποίηση που αναπνέει − που φτύνει ρυθμό, που ζητά ακρόαση, όχι απλή ανάγνωση. Κι εκεί βρίσκεται η αλήθεια της: η φωνή του Rampolokeng δεν είναι “ωραία”. Είναι απαραίτητη.


Ασημίνα Λαμπράκου
Μεταφράστρια – κριτική ανάγνωση σύγχρονης ποίησης


Το παραπάνω κείμενο αποτελεί μέρος ευρύτερης μεταφραστικής και κριτικής εργασίας πάνω στο έργο του Lesego Rampolokeng.
Πηγή για την εικόνα: Wikipedia.

Κυριακή Αν. Λυμπέρη, "Το κοτσύφι στο στήθος"

ΤΟ ΚΟΤΣΥΦΙ ΣΤΟ ΣΤΗΘΟΣ

(αποσπάσματα)

Α΄ Μέρος

ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ Η ΜΝΗΜΗ


Εν αρχή το μηδέν.
Κι ύστερα
μέσα στο πέπλο του φωτός βουτούσε το σκοτάδι
κι ανάποδα.
Κι έγιναν οι αστερισμοί.
Κάθε αστέρι πλούτου μοιρασιά
ορυκτά και στοιχεία και πετρώματα
και λαμπηδόνες θαυμάσιες.
Καρδιά των αστεριών αδερφική
στα έγκατα πυρώνεις κι αναλώνεσαι
και η μοίρα μας ίδια.
Αγάπης πλάσματα
οχήματα φθοράς
και του θανάτου κουδουνάκια και προσάναμμα.

*    *    *

Β΄ Μέρος

ΣΑΝ ΣΧΕΔΙΑ ΠΟΥ ΒΟΥΛΙΑΖΕΙ


Τι να θυμηθείς πια;
Ένα παράθυρο, ένα κρεβάτι
λίγο φως που μπαίνει από τις γρίλιες
και ξεπλένει όλα τα σφάλματα
και η νύχτα εξουσία καμιά
δεν έχει ανάμεσα στους δύο.
Δυο κορμιά ενωμένα
ένα σχήμα καμπυλόγραμμο που μαζεύει ουρανό
που μαζεύει να έχει, να έχει και να περισσεύει.

Και πώς απ’ το πολύ γυρνάς στο τίποτα;
Πώς με την άμμο της σε ξελογιάζει η έρημος;
Πώς το νερό στερεύει στα πηγάδια;

Τώρα δεν έχει πού να βάλει τα χέρια της.
Τα χέρια είναι γυμνά
ούτε χάδια, ούτε εργόχειρα, ούτε δαχτυλίδια.
Άλλωστε περιγράφει το σώμα της
σαν μια σχεδία που βουλιάζει αργά.

*    *    *

Ν’ ΑΝΘΙΖΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΝΕΝΑΝ


Άσε με σήμερα να σου χαρίσω
ό,τι περίσσεψε από ένα τραγούδι.
Κι αν με βρίσκεις φτωχή είναι που μοίρασα
στους ανέμους τα υπάρχοντά μου.
Της πενίας τα ατίμητα τώρα επιδεικνύω
σαν απόσταγμα σοφίας
έχω μπει ήδη στο σώμα της πέτρας
κουρνιάζω στο στέλεχος της αυγής
με τις ρίζες των δένδρων μεγαλώνω
κι εκείνο που με πειράζει είναι μόνο
πώς δεν αρκεί ένας κούκος για να μιλιέται η άνοιξη.
Πλησίασε κι άλλο
να σε φτάσει το χάδι, να γίνεις
στο σώμα μου δροσιά του πρωινού.
Και θα μάθω να πιστεύω χωρίς να απελπίζομαι.
Το ποτάμι δεν κυλάει στη θάλασσα πάντα;
Αυτά τα κόκκινα νυχτολούλουδα
για ποιον ανθίζουν κάθε βράδυ;
Έτσι είναι σωστό: ν’ ανθίζεις για κανέναν
να ευωδιάζεις πλήρης στο μοναχικό σου χώμα.

*    *    *

ΤΟ ΣΩΜΑ

 
Μα να που ερχόταν
όταν τέντωνες καλά τ’ αυτιά
καμιά φορά από μακριά
μια μουσική λαχανιασμένη και υγρή
σαν ν’ αναγύριζαν αόρατα δοξάρια τα νερά
σαν να υπήρχε ελπίδα και να μη φοβάσαι.
Έμπαιναν κάπου κάπου τα παιδιά
βροντώντας δυνατά τα πόδια τους
χαράζοντας την ησυχία επί τέλους
τίναζε κύματα στους τοίχους το γέλιο τους
και μικρά διαμαντάκια λόγια έπεφταν βροχή
στους ώμους σου και τα ρούχα.

Τη χαρά των άλλων, ναι
στην ανάγκη την κάνεις δική σου.

*    *    *

Η ΠΟΔΗΛΑΤΙΣΣΑ Τ’ ΟΥΡΑΝΟΥ


Με ποδαράκια ανάλαφρα ανέβαινε
-είδα-
φορούσε φόρεμα λευκό.

-Γιατί δεν έρχεσαι πιο κοντά μου;
Γιατί δε μου μιλάς;
Μήπως καθίσεις -έλεγα-
τώρα που συναντηθήκαμε
να σου πω αυτά που δεν πρόλαβα.

Γιατί σπάνια οι άνθρωποι προλαβαίνουν
τόσο λίγο που κρατάει η ζωή, να τελειώσουν
τις συζητήσεις που έχουν στο μυαλό τους.

Μα εκείνη ανέβαινε, ανέβαινε
δε μ’ άκουγε λες καθόλου
με ένα σούφρωμα στα χείλη.
(Ήταν ότι ακόμα υπέφερε, ή πείσμα;)

*    *    *

Από τη συλλογή «Το κοτσύφι στο στήθος», Εκδόσεις Κοράλλι 2025.




Η Κυριακή Αν. Λυμπέρη γεννήθηκε και ζει στη Χαλκίδα. Έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές:
-«ΚΟΙΤΟΥΣΑ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΠΟΤΗΡΙ», Χαλκίδα 2009
-«ΕΜΑΥΤΟΥ», Χαλκίδα 2010
-«ΤΟ ΚΑΛΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΤΡΑΥΜΑ», Εκδόσεις Γαβριηλίδη 2012
-«ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΥΨΟΥΣ», Εκδόσεις Τυπωθήτω - Λάλον ύδωρ 2015
-«ΟΡΜΗΤΙΚΟΙ ΟΙ ΦΘΟΓΓΟΙ ΩΣ ΤΟ ΧΑΝΟΜΑΙ», Εκδόσεις των Φίλων 2017
-«ΤΟ ΩΡΑΙΟ ΤΟ ΦΤΙΑΧΝΕΙΣ», Εκδόσεις των Φίλων 2019
-«ΤΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΒΑΡΑΘΡΑ», Εκδόσεις Κοράλλι 2023
-«ΤΟ ΚΟΤΣΥΦΙ ΣΤΟ ΣΤΗΘΟΣ», Εκδόσεις Κοράλλι 2025
-«25 ποιήματα από τα ΑΝΘΗ ΤΟΥ ΚΑΚΟΥ» του Κ. Μπωντλαίρ (δίγλωσση μετάφραση) Εκδόσεις Κοράλλι 2021.
Ποιήματά της έχουν φιλοξενηθεί στα λογοτεχνικά περιοδικά ΚΑΡΥΟΘΡΑΥΣΤΙΣ, ΘΕΥΘ, ΤΟ ΚΟΡΑΛΛΙ, ΤΑ ΠΟΙΗΤΙΚΑ, ΤΟ ΦΡΕΑΡ, ΟΡΟΠΕΔΙΟ, ΔΕΚΑΤΑ, ΠΟΡΦΥΡΑΣ, ΔΙΟΔΟΣ, ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ, ΑΠΟΠΛΟΥΣ, ΜΟΥΣΩΝ, και τα ηλεκτρονικά frear.gr, poeticanet κ.αλ.
Κριτικά της σημειώματα στο ένθετο «Αναγνώσεις» της Κυριακάτικης ΑΥΓΗΣ, στα περιοδικά ΤΟ ΚΟΡΑΛΛΙ, ΑΠΟΠΛΟΥΣ, ΘΕΥΘ, ΣΙΣΥΦΟΣ, ΤΑ ΠΟΙΗΤΙΚΑ, ΚΑΡΥΟΘΡΑΥΣΤΙΣ, ΝΟΗΜΑ, ΔΙΟΔΟΣ, και στα ηλεκτρονικά bookpress, frear gr, fractal, Χάρτης, Περί Ου.
Είναι μέλος του ΚΥΚΛΟΥ ΠΟΙΗΤΩΝ Αθηνών.
Συμμετοχή σε συλλογικά έργα:
-«Τα ποιήματα του 2015», Κοινωνία των Δεκάτων
-«Τα ποιήματα του 2017», Κοινωνία των Δεκάτων
-«Το παιδί στην Ποίηση», Κύκλος Ποιητών 2018
-«5ο Διεθνές Φεστιβάλ Αθηνών 2019», Κύκλος Ποιητών
-Ανθολογία Γ. Θεοχάρη «Τα υπογείως ανεωχθέντα» 2019, Εκδόσεις Ρώμη
-Ανθολογία Γ. Θεοχάρη «Όσα ο αφρός φλοισβίζει» 2020, Εκδόσεις Ρώμη
-Ημερολόγιο Κύκλου Ποιητών 2021 «Η θάλασσα γύρω μας η θάλασσα μέσα μας»
-Καρυοθραύστις «Το ασυναίρετον στον έσω τόπο - 2 ποιήτριες», Εκδόσεις Ρώμη 2021
-Καρυοθραύστις «Εφ’ ενός γίγνεσθαι; 2» - Ανθολόγιο 2021, Εκδόσεις Ρώμη
-«Λέξεις αιχμηρές σαν πρόκες» ή “Worter spitz wie nagel” (δίγλωσση ανθολογία) μετάφραση στα γερμανικά από Κ. Λιάντζουρα, Εκδόσεις Ρώμη 2021.
-Ημερολόγιο Κύκλου Ποιητών 2022 «Υπέρ Αδυνάτου»
-Ημερολόγιο Κύκλου Ποιητών 2023 «Η γη που βλέπουμε και μας βλέπει»
-Ημερολόγιο Κύκλου Ποιητών 2024 «Όχι στη βία».

Μαργαρίτα Παπαμίχου, "Ιζηματογενή πετρώματα"

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΠΟΙΗΜΑ


Το παιδικό μου ποίημα το έθαψα
στην αυλή του πατρικού μου.
Έσκαψα βαθιά,
κανείς να μην το βρει,
έτσι παράξενο που ήταν,
έτσι παράφορα που με κοιτούσε,
όλο κι όλο ένα μάτι
να κοιτά τον κόσμο
και ν’ αυθαδιάζει.
Τώρα η αυλή της μάνας μου
είναι γεμάτη με λέξεις,
γι’ αυτό μιλάει στα δέντρα
κι εκείνα της απαντούν.

Από την ενότητα «Ασβεστόλιθος»

Το λευκό που περισσεύει.

ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ


Αμφιβάλλω για τη σταθερότητα τ’ ουρανού.
Και στα σύννεφα περπατήσαμε
και το φεγγάρι στραγγίσαμε
κι από το χρώμα αρρωστήσαμε
κι ακόμα
μια θεραπεία για την ύπαρξη
δεν βρήκαμε.

Από την ενότητα «Σχιστόλιθος»

Σπάμε σε επίπεδα απαλλαγμένοι από ακτινοβολία.

ΔΙΑΖΕΥΚΤΙΚΟΝ


Και αυτό που προτείνω
δεν το βρήκα ακόμα
όμως, σίγουρα
για προέκταση πρόκειται,
του ενός χεριού έστω,
όπως ένας φάρος
επιτίθεται με φως
σε άνισες πορείες
ή
μια περιστροφή
γύρω από τον κεκλιμένο άξονά μας,
μέχρι να τα βλέπεις όλα
από το διαυγές σημείο του τίποτα.
Η υπόθεση σηκώνει λευκή σημαία,
όποιος αφήνεται ήσυχα
στο ρυθμό του κόσμου
έχει νικήσει και φόβο και θάνατο.

Από την ενότητα «Άργιλος»

Σώμα, αυτή η εύπλαστη ουσία!

ΣΤΑ ΓΚΙΣΕ


Ο λογαριασμός δεν ήταν ενημερωμένος,
οι προθεσμιακές ονείρων
ληγμένες εδώ και χρόνια,
κάτι ακάλυπτες ενοχές
και λίγα δάκρυα σφραγισμένα
υπήρχαν σε καταθέσεις,
αλλά τι να τα κάνεις κι αυτά,
ήταν σε παλιό νόμισμα.
Άφησε τον ταμία έκπληκτο.
Έτρεξε στο πατρικό σπίτι
να ρωτήσει
πού είχαν κρυμμένο το παιδικό του όνειρο.
Βρήκε τη μάνα υπομονετικά
να πλέκει μια καινούρια προσευχή.

Από την ενότητα «Μάργα»

Η ζωή που φθείρεται, η πόλη που σωπαίνει.

ΧΕΙΡΑΨΙΑ


Έρχονταν χέρια,
χέρια κρύα νερά
απ’ τα ποτάμια των φλεβών,
χέρια των ασπαλάθων,
νηπενθή χέρια της ανατολής,
χέρια αγίνωτα,
χέρια καρποφόρα,
χέρια που ετοιμάζονταν να πέσουν,
όλα κάτι ήθελαν,
κάτι να πάρουν κάτι ν’ αφήσουν.
Έδινα κι εγώ το χέρι μου δειλά,
σχεδόν ανεπαίσθητα άγγιζα το χέρι του άλλου
κι αμέσως το έκρυβα στις τσέπες μου,
μη φανεί πως είναι ιδρωμένο.
Δεν κάνει σε μία χειραψία
να μοιραστείς την αγωνία μιας ζωής.

Από την ενότητα «Ψαμμίτης»

Κόκκοι που ενώνονται στην έρημο της ζωής.

Από τη συλλογή «Ιζηματογενή πετρώματα», Μετρονόμος 2025.




Η Μαργαρίτα Παπαμίχου γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Ηράκλειο της Κρήτης. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Κρήτης στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Αγωγής κι έκανε μετεκπαίδευση στην Ειδική Αγωγή. Εργάζεται ως εκπαιδευτικός σε δημόσιο σχολείο και δραστηριοποιείται στο χώρο της εκπαίδευσης ως εμψυχώτρια Θεατρικού παιχνιδιού. Έχει εργαστεί επί σειρά ετών ως εκπαιδεύτρια ενηλίκων για την Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη.
Ποιήματά της έχουν δημοσιευθεί σε λογοτεχνικά περιοδικά, ποιητικές συλλογές, ιστοσελίδες ποίησης και ποιητικά ημερολόγια. Το 2021 εξέδωσε την πρώτη της ποιητική συλλογή Μπλε ξαφνικό από τις εκδόσεις Όστρια. Τα Ιζηματογενή πετρώματα (Μετρονόμος 2025) είναι η δεύτερη ποιητική της συλλογή.

Νίκος Παπάνας, "Στρογγυλές γωνίες"

ΑΚΟΥΑΡΕΛΑ


Το βλέμμα σου απαλή βροχή
στην κλίμακα της πάχνης.

Πιο ανάλαφρη η φωνή σου
κι απ’ τα γενέθλια των λέξεων.

Το σχήμα σου φεγγάρι απατηλό,
που όλο γλιστρά και χάνετ’ έξω

απ’ το τελάρο.




ΣΥΛΛΕΓΩ ΜΟΝΟ ΛΕΞΕΙΣ


Η αμηχανία της βουκαμβίλιας
στη λάμψη του ποδήλατου.

Συλλέγω μόνο λέξεις –
δροσίζομαι στην ανεμορριπή τους.

Θέλω μ’ αυτές να χτίσω
φωτεινούς περιστεριώνες.

Το δέρμα σου να κάμω αθάνατο
με λάβρου σύννεφου δαντέλα.

Και μένα πάλι να διαφεύγω
στης γλώσσας την ασάλευτη εκδρομή.

Από την ενότητα

«Ακουαρέλες»

ΑΛΛΙΩΤΙΚΟ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟ


Αλλιώτικο παντοπωλείο· τι ν’ αγοράσω;
Τα ράφια του ανθισμένα κι ετοιμόρροπα,
φωνήεντα σε πολύχρωμες κονσέρβες,
σε στρογγυλές γωνίες κατοικίδια ουράνια τόξα.

Και πώς να συνεννοηθώ;
Οι πωλητές του, κηπουροί ερυθρόδερμοι,
όλο ανακαλύπτουν νέους πλανήτες,
καλλιεργώντας αρμυρίκια λέξεων.

Αλλιώτικο παντοπωλείο. Όμως εδώ,
απ’ τα γαλάζια ανύπαρκτα παράθυρά του,
φτερουγίζοντας μπαίνουν τα όνειρα.
Μ’ αυτά πληρώνεις το εμπόρευμα.
Κι άμα δεν έχεις; Απλούστατα, πάλι ψωνίζεις,
με δανεικά και αγύριστα.

Αλλιώτικο παντοπωλείο. Και ξαφνικά
βλέπω κρυφό συνωστισμό.
Περίεργο. Λες, τελικά −έστω άθελά μας−
αυτό να προτιμήσουμε όλοι;

Από την ενότητα

«Αλλιώτικο παντοπωλείο»

ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ


Με κούρασε το ασάλευτο,
μουχλιασμένο λιβάδι.

Να έλθεις, λοιπόν, ανυπότακτη,
ανοίγοντας την καγκελόπορτα του ανέμου.

Να ξεδιπλώσεις των φιλιών το φλάμπουρο,
να πλεύσεις ριγηλά στη θάλασσα του δέρματός μας.

Κόκκινη επιθυμία, χλωρή προτίμηση,
του σώματος μελετημένη προτροπή·

χορεύοντας ανάμεσα στα γράμματα −
το φόρεμά σου ανορθόγραφη γλώσσα.

Να ’σαι μελαχρινή πολύτιμη έγκλιση,
της αστραπής λυτρωτική αφροσύνη.

Από την ενότητα

«Φαινομενολογίας εγκώμιο»

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΤΥΠΩΝ


Κρίμα είν’ ο θάνατός σας − δίχως κρεβάτι μυρωμένο.
Φωτιάς βασανιστήριο, χάρτινος πολτός,
προσεχτική αφαίρεση μελάνης…
Αισχρές οι λεπτομέρειες.

Ποιος ευθύνεται γι’ αυτόν τον θάνατο;
Κανείς δε θα ενδιαφερθεί,
ούτε αστυνομική έρευνα θα γίνει.
Μάλλον ο γονιός σας μόνο θα σας κλάψει.

Ίσως, όμως, δίχως να το θέλετε,
να μετατρέπεται σε μιαν αλλιώτικη
ή και περίεργη −πώς να την πω;− θυσία.

Νέο χαρτί − και βέβαια, πάλι για στίχους νέους:
Πεισματικά σωσίβια ναυαγών, τρελούς καθρέφτες,
βαλσαμωμένα αλεξικέραυνα ψυχών.

Από την ενότητα

«Ιδιωτική ανατολή»

Από τέσσερις ενότητες αποτελείται η συλλογή, στις οποίες συνοψίζονται και εξισορροπούν: ο έρωτας, το ανεκπλήρωτο, η ονειροπόληση, η δύναμη της ποίησης.

Η αρμονική ισορροπία φαίνεται και στην αρχιτεκτονική της συλλογής με 7 ποιήματα σε κάθε ενότητα. Επίσης, επανέρχονται όλες οι αγαπημένες στιχουργικές μορφές του δημιουργού: οι δραματικοί μονόλογοι, τα χαϊκού, τα σονέτα, τα λυρικά ποιήματα, τα λυρικά επιγράμματα.

Οι μορφές αυτές εμπλουτίζονται και εξελίσσονται με αυξανόμενη ποιητική ελευθερία. Χάρη στην τελευταία, καλλιεργείται και σε αυτήν τη συλλογή ο γόνιμος διάλογος με τους δημιουργούς του παρελθόντος (ποιητές, δραματουργούς, μυθιστοριογράφους, μουσικούς).

Η διάθεση παραμένει λυρική, αλλά δε λείπει η ειρωνεία. Τολμηρή, όπως πάντα, η γλώσσα −τολμηρότερη και πλουσιότερη, μάλιστα, στην παρούσα συλλογή− κερδίζει τον αναγνώστη με την ενάργεια της έκφρασης, τις παραστατικές εικόνες και τους πρωτότυπους συνδυασμούς λέξεων.

Από την έκδοση

Από τη συλλογή «Στρογγυλές γωνίες», Ιωλκός 2025.

Από το 1988 ο Νίκος Παπάνας έχει δημοσιεύσει ποιήματα, μεταφράσεις ποιημάτων και δοκίμια για την ποίηση σε έγκυρα λογοτεχνικά περιοδικά. Είναι μέλος της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης. Το 2004 έλαβε τιμητική διάκριση από τον Σύνδεσμο Εκδοτών Βόρειας Ελλάδας. Έχουν εκδοθεί οι ποιητικές του συλλογές Πρώτη δημοτικού και άλλα (εκδόσεις Ιωλκός, 2019), Σε ανακηρύσσω νικήτρια (εκδόσεις Ιωλκός, 2021) και Σας αρέσουν τα σονέτα; (εκδόσεις Ιωλκός, 2023).

Κύκλος Ποιητών: Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, «Η τρομερή μας η λαλιά»

ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΠΟΙΗΤΩΝ

«Η τρομερή μας η λαλιά»

~ Σάββατο 7 Φεβρουαρίου 2026, ώρα 11:00-15:00 ~

Δημοτικό Θέατρο Πειραιά (Αίθουσα Ωμέγα)

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας (9 Φεβρουαρίου κάθε έτους, ημέρα μνήμης του Διονυσίου Σολωμού), ο Κύκλος Ποιητών ξεκίνησε από το 2025 την κατ’ έτος διοργάνωση Ημερίδας με θέμα την ποίηση και τη γλώσσα.

Η περσινή Ημερίδα πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία στη Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Λασκαρίδη, στον Πειραιά. Φέτος η Ημερίδα, με τον σαββοπουλικό τίτλο: «Η τρομερή μας η λαλιά», θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου και ώρες 11:00-15:00, στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά στην αίθουσα Ωμέγα.

Θα ακουστούν σύντομες εισηγήσεις και ποιήματα από μέλη του Κύκλου Ποιητών αφιερωμένα στη γλώσσα. Συντονίζει ο Κώστας Καναβούρης.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΕΡΙΔΑΣ 2026

11:15–11:30 Ανδρέας Μαρκαντωνάτος: Η ελληνική γλώσσα ως διαρκές εργαστήρι λόγου. Από τον αρχαίο λόγο στη μετάφραση και τη σύγχρονη ποίηση
11:30–11:45 Άγγελος Καλογερόπουλος: Γλώσσα λανθάνουσα… Βυζαντινά απηχήματα σε νεοελληνικούς ήχους – Α. Παπαδιαμάντης, Κ.Π. Καβάφης, Δ. Σαββόπουλος
11:45–12:00 Τασούλα Καραγεωργίου: «η φωνή σου… μας έρχεται μακρινός και παράταιρος ήχος τυμπάνου»
12:00–12:15 Αλέξιος Μάινας: Λογοτεχνική οντολογία: Μια κάτοψη του κόσμου των λέξεων
12:15–12:30 Λένα Καλλέργη: Από και προς τα Νέα Ελληνικά: η μετάφραση της ποίησης ως καθρέφτης της γλώσσας μας

~ Διάλειμμα ~

13:00–13:15 Μαρία Γιαγιάνου: Ο παγοπώλης φεύγει. Τι γλώσσα μιλά το θέατρο;
13:15–13:30 Γιώργος Λαμπράκος: Γράφοντας μεταφράζοντας
13:30–13:45 Στέλλα Βοσκαρίδου: «Από τον προφορικό λόγο στη λογοτεχνία: φωτίζοντας μερικές ιδιαιτερότητες της κυπριακής διαλέκτου»
13:45–14:00 Δημοσθένης Παπαμάρκος: Το τοπικό ιδίωμα ως κατασκευασμένη λογοτεχνική γλώσσα: Σκέψεις με αφορμή τη συγγραφή του Γκιακ

Διαβάζουν ποιήματα για τη γλώσσα: Χρύσα Ευστ. Αλεξοπούλου, Παναγιώτης Βούζης, Στέλλα Δούμου, Γιώργος Κουτούβελας, Χάρης Μελιτάς, Κωνσταντίνος Μπούρας, Άννα Πετροπούλου, Ειρήνη Ρηνιώτη, Σωτήρης Σαράκης, και σπουδαστές από το Εργαστήρι ποίησης του Ιδρύματος Τάκης Σινόπουλος.

Τάκης Βαρβιτσιώτης, "Tα δώρα των μάγων"

ΜΥΣΤΙΚΗ ΓΡΑΦΗ


Ανακάλυψα μια νέα
Μυστική γραφή
Ίδια σκιά που ξετυλίγεται
Δαντελωτή
Μες στη ραγίσματα της μέρας
Ιδεόγραμμα χαραγμένο
Με το δάχτυλο της Περσεφόνης
Υπόγεια φλέβα
Που όμως αχτινοβολεί
Σκιά πλατύφυλλη
Σωρευτική
Θεοσκότεινο άνθος
Σφραγισμένο
Με τη σιωπή





ΤΟ ΡΗΜΑΓΜΕΝΟ ΚΛΕΙΔΟΚΥΜΒΑΛΟ


Αυτό το ρημαγμένο κλειδοκύμβαλο
Εξαπολύει με τα πλήκτρα του
Φθόγγους μεταλλικούς
Τόξα οδύνης
Παλιούς σκοπούς
Οξειδωμένους
Κίτρινες αγωνίες
Επάλληλους εφιάλτες
Επιτύμβια αντιφεγγίσματα
Όνειρα σχεδιασμένα
Με κατάμαυρο μελάνι
Μαγικούς φανούς
Αστροκεντημένα κρέπια
Αξέχαστους εσπερινούς

Αυτό το ρημαγμένο κλειδοκύμβαλο
Είν’ ένα κλείθρο του μυστηρίου





ΚΑΠΟΙΑ ΜΕΡΑ


Κάποια μέρα
Θα βαδίσεις πάνω στα ίχνη μου
Να με συναντήσεις
Γυμνή
Όπως την πρώτη μέρα της δημιουργίας
Με το αίμα όλων των νεκρών
Και με το αίμα όλων των ζωντανών
Πάνω στα χείλη σου
Παγωμένο

Κι όταν σημάνει η ώρα
Θα είσαι όμορφη πολύ
Όμως μικρή
Τόσο μικρή
Σαν μια νιφάδα χιονιού
Ή τόσο απέραντη
Σαν τον ωκεανό
Στιλπνή
Και θα προφέρεις μόνο τ’ όνομά μου
Και θ’ απομένεις έξω από το χρόνο
Αγάπη μου παντοτινή





ΑΝΔΗΡΑ ΤΗΣ ΕΣΠΕΡΑΣ


Άνδηρα της εσπέρας
Λειμώνες απέραντοι
Όπου ανθίζουν οι φτερούγες των εραστών
Ενώ ο ουρανός εκτοξεύει
Την απειλή μιας αστραπής

Άνδηρα της εσπέρας
Κοιμητήρια πλάι σε μια θάλασσα
Όπου αρμενίζουν αποχαιρετισμοί
Και αναδύονται ναυάγια
Με κουρελιασμένα ιστία

Άνδηρα της εσπέρας
Μενεξεδένιοι ορίζοντες όπου ο ήλιος βασιλεύει
Και κρέμονται οι λυγμοί
Από του φεγγαριού τις αχτίδες
Στεφάνι ακάνθινο ασημένιο





ΟΛΑ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΙΑΖΟΥΝ


Όλα τα χέρια κρουσταλλιάζουν
Όταν για πάντα μας αποχαιρετούν
Η μουσική που δε χωρούσε
λίγο πιο πριν στον ουρανό
Τρύπωσε τώρα σ’ ένα κουτί
Και μ’ έναν τόνο θλιβερό
λέει ολοένα και ξαναλέει
Πως όλα σβήνουν τόσο αθόρυβα εδώ πέρα
Μαύρα κυκλάμινα παντού φυτρώνουνε
Στα μάτια μέσα στον αέρα
Παπαρούνες μαύρες
Κάτω από τη σιωπή





Από τη συλλογή «Τα δώρα των μάγων» (1999).

Στην εικόνα: Károly Ferenczy, «The Three Magi» (1898).
Πηγή για την εικόνα: Wikimedia Commons.