Γιώργος Δελιόπουλος, "Μηλιώνας: παρόντες και φαντάσματα"

ώριμα παράπονα


Στα πεδινά της σκέψης κωλοκαθιστός
αειθαλής, κανοναρχώντας τα τζιτζίκια
σπύριζα ψημένες ρόκες καλαμπόκι
κι έσβηναν την πείνα ώριμα παράπονα

μα το ποτάμι στον ορίζοντα βαθύ
τον όγκο της γενιάς μου παρασέρνει
καθώς σε πανηγύρια φιδοσέρνεται
θολά νερά το αίνιγμα του χρόνου

έτσι αλλήθωρος ούτε που πήρα είδηση
ότι δεν έχουν πόσιμη αξία τα χωράφια
πως έσπειρα βαμβάκια και ροδακινιές
πάνω από τάφους άδειους.





ανώνυμος κλητήρας των θαυμάτων

                                         δώρημα Ιωάννη Καλτσά


Όπου κι αν στέκομαι ο κόσμος σκέτη κόλαση
κάθε καρέ που παίζεται μυρίζει πτωμαΐνη
είτε μπροστ’ από μια ταινία με τα επίκαιρα
ή στον καθρέφτη πλένοντας το πρόσωπο
ακόμη κι όταν περπατάμε χέρι-χέρι
παντού ρολά κατεβασμένα συναντώ
ένας χαφιές μ’ ακολουθεί πίσω απ’ τα κάγκελα

γι’ αυτό κι ανέβηκα στην άκρη της ταράτσας
λιποτακτώντας σε σπασμένα κεραμίδια
σαν άχυρο σε όνειρα φυσούμενο
το ’να μου πόδι στο τσιμέντο, τ’ άλλο στο κενό

εκεί ψηλά βραδιάζεις απαλά στα ροζ
όλα η σιωπή σου τα σκεπάζει, δεν κρυώνω
δεν κοιταζόμαστε μέσα από σκόπευτρα
τα μάτια ανοίγουνε και δίχως κλειδαριές

και μα τον στίχο ορκίζομαι, καλύτερα
χωρίς το κράνος, μην βαρύνει την καρδιά
στον ουρανό σου να εισέλθω ασκεπής

ανώνυμος κλητήρας των θαυμάτων.





βόμβες αποδημητικές


Εκεί που φύτρωναν οι φλόγες των ναπάλμ
στις κορυφές που άχνιζε η οργή
από τα θραύσματα όσων δεν πρόλαβαν
τα νιάτα με τον έρωτα πριν λιώσουν

ένα βουβό παράπονο σήμερα ψιχαλίζει
κι όταν στραγγίζουν οι γκρεμοί, μεταφυτεύονται
όλα τα πράσινα του κόσμου στον ανήφορο
μια κωνοφόρα θάλασσα σκεπάζει τα καμένα
κι από τα πεύκα τα τζιτζίκια της χαράς
το καλοκαίρι που τελειώνει κυμβαλίζουν

αφού τα όπλα μπήκαν στα μουσεία
και η ομίχλη των βουνών πλέον διαβάζεται
με τ’ αναμμένα φώτα των εκδρομικών
τους προβολείς των χιονοδρομικών
στην απαλή πανσέληνο της μνήμης
μυρίζει ο ύπνος ρίγανη, λεβάντα και φλαμούρι
ώς και των φυλλοβόλων η σκουριά χρυσώνεται

τώρα οι αρκούδες βγαίνουν από τα κρησφύγετα
εξημερώνονται τα ουρλιαχτά των λύκων
και τα κοπάδια βόσκουν χρώμα στις πλαγιές

τώρα οι άνθρωποι ποδηλατούν τα σύνορα
και στα πεδία των μαχών στήνουν γιορτή
κανείς δεν νοιάζεται ποιον κλαίει ο γκιώνης

σήμερα οι βόμβες των ναπάλμ καίνε μακριά
–όχι εδώ, στον Γράμμο και στο Βίτσι–
σε κάποιο άγνωστο βουνό, άκουσα στις ειδήσεις

ο πόλεμός μας συνεχίζεται.

Αν υπάρχει μια δεκαετία στη νεότερη ιστορία της Ελλάδας, η οποία συμπυκνώνει και συναιρεί τις αρετές με τα πάθη, το έπος με το όνειδος, το ζενίθ με το ναδίρ, δεν είναι άλλη από τη δεκαετία του ’40. Με φόντο τον Μηλιώνα, ένα ερημωμένο χωριό των Πρεσπών, έναν τόπο μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας, η βραβευμένη από το Κοινωφελές Ίδρυμα Βασιλικής και Όλγας Σταυροπούλου ποιητική σύνθεση του Γιώργου Δελιόπουλου, Μηλιώνας: παρόντες και φαντάσματα (Κάπα Εκδοτική, 2026) αποτελεί μια ποιητική περιήγηση στους παρόντες και τα φαντάσματα της δεκαετίας του 1940, που στοιχειώνουν τη σύγχρονη συλλογική μνήμη.

Από την έκδοση

Από το ποιητικό βιβλίο «Μηλιώνας: παρόντες και φαντάσματα» (ποιητική σύνθεση σε επτά σκηνές), Κάπα Εκδοτική, 2026.

Ο Γιώργος Δελιόπουλος γράφει ποίηση και δοκίμια λογοτεχνίας. Έχει εκδώσει ή συμμετάσχει σε επτά ποιητικές συλλογές. Η συλλογή Μηλιώνας: παρόντες και φαντάσματα (Κάπα Εκδοτική, 2026) είναι η πιο πρόσφατη. Από το 2019 είναι συνδιευθυντής του λογοτεχνικού περιοδικού Καρυοθραύστις, είναι ιδρυτής του σχολικού περιοδικού Όνειρα Ψυχών (βραβείο Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς, 2021, βραβείο ΙΒΒΥ Ελλάδος για σχολικά περιοδικά, 2026) και συμμετέχει στη συντακτική ομάδα του λογοτεχνικού περιοδικού Σταφυλή. Είναι επίσης μέλος του Κύκλου Ποιητών και της ΕΛΘ (Εταιρία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης).

3η Πανελλήνια Ποιητική Συνάντηση Ναυπάκτου

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

·         Ο Δήμος Ναυπακτίας
·         η Δ/νση Β/θμιας Εκπαίδευσης Αιτωλοακαρνανίας
·         η Α΄ Ε.Λ.Μ.Ε. Αιτωλ/νίας
·         η Παπαχαραλάμπειος Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ναυπάκτου
·         η Εταιρία Ελλήνων Λογοτεχνών Αμερικής (Ε.Ε.Λ.Α.)
·         ο Σύλλογος Αιτωλοακαρνάνων Ν. Υόρκης (Σ.Α.Ν.Υ)
·         η Εταιρία Ναυπακτιακών Μελετών (Ε.ΝΑ.Μ.)
·         η Αδελφότητα Ναυπακτίων Νομού Αττικής «Ο Έπαχτος»


η Καλλιτεχνική Διευθύντρια
και η Οργανωτική Επιτροπή του φεστιβάλ,

σας προσκαλούν στην «3^η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΠΟΙΗΤΙKH ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ» που θα πραγματοποιηθεί στις 25, 26 και 27 Σεπτεμβρίου 2026 στην πόλη της Ναυπάκτου, με συμμετοχή 26 διακεκριμένων ποιητών και ποιητριών από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Θέμα του φετινού φεστιβάλ:

Πώς γράφεται ένα ποίημα/

«Στιχομαχώντας» με την Τεχνητή Νοημοσύνη                              

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ 3^ης  ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ  ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ  ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ  ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25/9

·         11:00 το πρωί (μέχρι και το τέλος του σχολικού ωρολογίου προγράμματος): Οριζόντια εκπαιδευτική δράση «Οι ποιητές/τριες στα σχολεία».
Υλοποίηση Ποιητικών Εργαστηρίων Δημιουργικής Γραφής (Creative Writing Poetry Workshops) στα Γυμνάσια και Λύκεια της πόλης σε συνεργασία με τους διδάσκοντες εκπαιδευτικούς του μαθήματος της Νεοελλ. Γλώσσας/Λογοτεχνίας, με ασκήσεις βασισμένες στα πρωτότυπα ποιήματα-συμμετοχές που γράφτηκαν ειδικά για το Φεστιβάλ, με σκοπό τη γνωριμία των μαθητών με το έργο των προσκεκλημένων ποιητών/τριών, την εξάσκηση στις τεχνικές της Δ.Γ και την ενθάρρυνσή τους στην ποιητική αυτοέκφραση.

·         18:00-21:30μμ: Συζήτηση Στρογγυλής Τράπεζας στην Κεντρική Δημόσια Παπαχαραλάμπειο Βιβλιοθήκη Ναυπάκτου με θέμα «Η ποίηση στο σχολείο: όπως ξέραμε ή όπως θα μπορούσαμε;»
Αποτίμηση της πρωινής, οριζόντιας εκπαιδευτικής δράσης στα σχολεία με παρουσίαση αξιόλογων δειγμάτων και συζήτηση για τη διδακτική αξιοποίηση της ποιητικής Δημιουργικής Γραφής στην τάξη.
Εσπερίδα φιλολογικού ενδιαφέροντος με σύντομες εισηγήσεις, ανακοινώσεις, τοποθετήσεις και παρεμβάσεις από τους/τις διδάσκοντες-ουσες και τους μαθητές που συμμετείχαν στην πρωινή εκπαιδευτική δράση και δειγματική παρουσίαση ποιημάτων που παρήχθησαν.
Την εκδήλωση θα ανοίξει με ομιλία/εισήγησή της πάνω στα ψυχοπαιδαγωγικά οφέλη της ποιητικής Δημιουργικής Γραφής η ποιήτρια, μεταφράστρια και πρόεδρος του Συνδέσμου Κυπρίων Ιταλίας ΝΗΜΑ, κα Αλεξάνδρα Ζαμπά.
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί σε συνδιοργάνωση με την Παπαχαραλάμπειο Βιβλιοθήκη στον χώρο του Αναγνωστηρίου της και θα είναι ανοιχτή στο κοινό.

ΣΑΒΒΑΤΟ 26/9

·         10:00 το πρωί: «Ιστορικός-ποιητικός περίπατος στο κέντρο της πόλης»: Περιήγηση-ξενάγηση στο κέντρο της πόλης της Ναυπάκτου και τα εμβληματικά τοπόσημά της (Ενετικό λιμάνι/Φετιχιέ Τζαμί/άγαλμα Θερβάντες και Ανεμογιάννη/ Πύργος Μπότσαρη/ Μουσείο Ναυμαχίας Lepanto)– απαγγελίες ποιημάτων στον υποβλητικό χώρο του Φετιχιέ Τζαμί.

·         7:00 το απόγευμα: «ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ» της «3^ης Πανελλήνιας Ποιητικής Συνάντησης Ναυπάκτου» στην Παπαχαραλάμπειο αίθουσα.
Η Κεντρική εκδήλωση με τις ζωντανές απαγγελίες θα ανοίξει με τον χαιρετισμό του Σεβασμιώτατου μητροπολίτη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ.κ. Ιερόθεου και της δημοτικής αρχής και μια σύντομη τοποθέτηση για τη λειτουργία και τον ρόλο της ποίησης σήμερα από τον διακεκριμένο πανεπιστημιακό, ποιητή και πρόεδρο των Ελλήνων Λογοτεχνών στην Αμερική, κ. Νίκο Αλεξίου.
Στη συνέχεια, οι προσκεκλημένοι/ες ποιητές/τριες θα συστηθούν εργοβιογραφικά στο κοινό και θα απαγγείλουν το ειδικά γραμμένο για το φεστιβάλ ποίημά τους επάνω στον φετινό θεματικό του άξονα:

Πώς γράφεται ένα ποίημα/
«Στιχομαχώντας» με την Τεχνητή Νοημοσύνη

(*Μετά την Κεντρική Εκδήλωση θα ακολουθήσει κοινό δείπνο των συμμετεχόντων ποιητών σε ταβέρνα της πόλης)

ΚΥΡΙΑΚΗ 27/9,  9:00 το πρωί:

·         Ημερήσια εκδρομή με διανυκτέρευση στο γραφικό χωριό Περίστα της Ορεινής Ναυπακτίας και θεματικές απαγγελίες ανάμεσα στα έλατα.
 Επίσκεψη στο μουσείο «Μετανάστευσης» και μεσημεριανό γεύμα στην κεντρική ταβέρνα του χωριού με ντόπια παραδοσιακά εδέσματα, συνοδεία απαγγελιών από τους ποιητές.

·         Επιστροφή στη Ναύπακτο το πρωί της επόμενης ημέρας (Δευτέρα 28/9) και αποχαιρετισμός.


Στην «3^η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ»
συμμετέχουν οι ποιητές/τριες:

·         Van Hattem Gerardus (Ελλάδα/Ολλανδία)
·         Schofield Don (Η.Π.Α.)
·         Ζαμπά Αλεξάνδρα (Ιταλία/Κύπρος)
·         Αλεξίου Νίκος (Η.Π.Α.)
·         Efkarpidis Dean (Η.Π.Α.)
·         Zaimis Ginger (Ελλάδα/Η.Π.Α.)
·         π. Βαμβίνης Θωμάς
·         Βαρελά Νατάσα
·         Βρεττός Σπύρος
·         Δελιόπουλος Γιώργος
·         Δήμου Πασχάλης
·         Δούνη Γεωργία
·         Δρογγίτη Μαρία
·         κ.κ. Ιερόθεος Ναυπάκτου
·         Κούκης Χρήστος
·         Κωνσταντοπούλου Νίκη
·         Λιάτζουρα Κατερίνα
·         Μάινας Αλέξιος
·         Οικονομίδου Όλγα
·         Παπανικολάου Περίανδρος
·         Παπαστεργίου Δημήτρης
·         Πλατανιάς Διονύσιος
·         Σουλιώτη-Βίτσα Μαρία
·         Σφήκα Μαρία
·         Τσουκαλάς  Τζίμης
·         Χριστιά Βαρβάρα

Στην ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ και στις ΕΡΓΑΣΙΕΣ του Φεστιβάλ επίσης συμμετέχουν:

*  ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ.κ. Ιερόθεος

*  ο διακεκριμένος πανεπιστημιακός και ποιητής, Πρόεδρος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών  Αμερικής, κ. Νίκος Αλεξίου

*  η ποιήτρια, μεταφράστρια και πρόεδρος του Συνδέσμου Κυπρίων Ιταλίας ΝΗΜΑ κα Αλεξάνδρα Ζαμπά


Σας περιμένουμε να γνωρίσετε από κοντά τους δημιουργούς του σύγχρονου ποιητικού λόγου και να απολαύσετε ζωντανά τις απαγγελίες και τις συζητήσεις τους.

Η Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Φεστιβάλ

ΜΑΡΙΑ ΣΦΗΚΑ

Καθηγήτρια Αγγλικών/ ποιήτρια

Τα μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής

ΕΛΕΝΗ ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΥ, φιλόλογος

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΛΙΟΠΟΥΛΟΣ, φιλόλογος/

εκδότης λογοτεχνικού περιοδικού/ ποιητής

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ, φιλόλογος

ΓΕΩΡΓΙΑ ΔΟΥΝΗ, ποιήτρια

ΜΑΡΙΑ ΔΡΟΓΓΙΤΗ, φιλόλογος/ ποιήτρια

ΚΟΥΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ, ποιητής

ΒΑΡΒΑΡΑ ΧΡΙΣΤΙΑ, ποιήτρια

 
Το Φεστιβάλ και οι εκδηλώσεις του από φέτος τελούν υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας.

Ασημίνα Λαμπράκου, "το ποίημα που περίμενε"

(ΧΟΡόΣ)

διώξε αυτό το μαύρο πουλί από το στήθος της

έλα

πάρε το

έλα πάρε αυτό το μαύρο πουλί

με τα φτερά λεπίδες –

που ξύνει τη σπλήνα

και τα έντερα

και χύνει μαύρο κρασί στο χώμα

έλα

πάρε το

σκίζει τα στήθη

να βγει στον ήλιο

να χύσει μαύρο κρασί στο χώμα

❇

έλα

πάρε αυτό

με τα φτερά λεπίδες

που ξύνουν τη σπλήνα

τα έντερα

σκίζουν τα στήθη

να βγει στον ήλιο

να κάνει μαύρο χιόνι

❇

έλα

σήκωσε τούτο το μαύρο σεντόνι

που σκιάζει το νου

βουτάει τα δάχτυλα στη σκέψη

και την τυφλώνει

η σκέψη τυφλή –

και της λείπεις

κι ούτε στόμα

να μιλήσει

ούτε μάτια

να το πει

έλα

σήκωσε τούτο το μαύρο σεντόνι

δεν έχει άλλη φωνή

δεν έχει άλλο βλέμμα

όλα

στα έδωσε

❇

Ο έΝΑΣ

όλα
στα έδωσα

ό,τι κράτησα
ήταν βάρος
που κρεμόταν απ’ τη μνήμη

ένα άδειο μανίκι του κόσμου
να χτυπάει πλευρό

σου έδωσα
ό,τι δεν μπορούσα να σηκώσω

ό,τι έπεφτε
πριν φτάσει την αφή
σου έδωσα

τα μάτια που με κοιτούν
χωρίς να με σώζουν

και τα μάτια του σκύλου
που τώρα με τρώνε

τα μαύρα ρούχα που φορώ

την απαντοχή
το έρεβος
τον φθόνο

τον ιστό
τον ιστό που έφτιαξα
να δικαιολογείς τις ήττες
που με οδηγούσαν
και να χλευάζω τις προκαταλήψεις

όλα
στα έδωσα

την αγάπη
τον έρωτα
τα μάτια μου

όλα
στα έδωσα

η λασπωμένη βροχή
μουσκεύει τη σκέψη

ΧΟΡΙΚή ΣΚΙά

 

δεν έχει άλλη φωνή

δεν έχει άλλο βλέμμα

η λασπωμένη βροχή

θολώνει το βλέμμα

σε χάνει

❇

Ο έΝΑΣ

φύσηξε στην ανάσα μου
δάγκωσε την

κλέψε
το φεγγάρι των χειλιών της

στριφογύρισέ την
καραμελίτσα
στη γλώσσα

γεύσου την
κατάπιε την

λιώσε την
στο στομάχι

κάνε την
ουσία

τροφή
φωνή

να βγαίνω
απ’ τα χείλη σου

(σ)το φως
να πονάω

η λασπωμένη βροχή
μουσκεύει τη σκέψη

θολώνει το βλέμμα

σε χάνω


η λασπωμένη βροχή
δεν αφήνει τον ήλιο
να λάμψει

τις έρημες νύχτες της μάννας μου

στην άκρη της σελίδας:

τα ποιήματα της συλλογής με τίτλο: η σκιά του ανθρώπου κι ο λυγμός του σκύλου, γράφτηκαν την περίοδο 2014 – 2016 και ήταν πολλά. Μια ανάγκη, λοιπόν, αποκέντρωσης χάριν χώρου, πρακτικά και ψυχικά, με οδήγησε στο σπάσιμο της συλλογής σε πέντε επί της ουσίας μέρη – εκ των οποίων το ένα (στην οδό αλαμάνας ξημέρωνε επίσης) λάθεψε στο μέτρημα. Άρχισαν να τυπώνονται σε ξεχωριστές επί μέρους συλλογές, ανάποδα! Από την τελευταία (η σκιά του ανθρώπου και ο λυγμός του σκύλου / Λήδα ντ’ Αννούντσιο), έως και την πρώτη. Ετούτην δηλαδή: η σκιά του ανθρώπου και ο λυγμός του σκύλου / ο περισσότερο ήλιος, όπου, το ποίημα που δημοσιεύεται σήμερα αποτελεί το κλείσιμο της − ή την εισαγωγή προς την δεύτερη που προηγήθηκε (SOLIDAGO).

Αφιερωμένη –στο σύνολο της– στον πατέρα

Ασημίνα Λαμπράκου

Πρώτη δημοσίευση

Στην εικόνα: Ασημίνα Λαμπράκου, "σκιά λυγμός".

Βερονίκη Δαλακούρα, "Η παρακμή του έρωτα"

Δεκέμβρης

Μερικοί ποιητές παρασυρμένοι απ' την πίκρα τους γράφουν − υπολογίζοντας μόνο το πάθος της τρυφερής καρδιάς.

Έτσι έμαθα πως κι ο Κορτέζ ήταν ποιητής από τους πιο απελπισμένους, γιατί όταν κατέκτησε την Τσαμπαόρα διέταξε να καταστρέψουν όλα τα είδωλα των θεών που αγαπούσαν, κλαίγοντας έπειτα στην αγκαλιά κάποιας που λάτρευε χωρίς όμως και να ξέρη πως ανήκε σε θεϊκή −ναι− γενιά.

Μα ας αφήσουμε τους μύθους. Ας ανοίξουμε τις παλάμες βλέποντας τις γραμμές της γιορτής ή την παραμονή μιας λύπης. Ας περπατήσουμε με το ταπεινό βλέμμα που ταιριάζει στους μαθητές του έρωτα και σ’ όσους ξέρουν να διακρίνουν το ερχόμενο πάθος. Αυτός ο χειμώνας αυτός ο χειμώνας θάναι γεμάτος κλαρίνα με το χρώμα των παλμών μας που ταξίδεψαν.

Τραγούδι

Χρόνια πριν, σε μια ηλικία που δεν ήταν παιδική αλλ’ ούτε και ώριμη, βρήκα την ρομαντική μουσική να σφάζη τα δέντρα. Έπιασα τότε τον έρωτα στα δάκτυλά μου και τον συνέτριψα. Μετά προσπάθησα να εξαφανίσω όλων των ειδών τις ευαισθησίες. Δεν βρήκα καμία αγάπη − ευτυχώς. Η ζωγραφική μού τάραξε το αίμα, κι αυτό για λίγο, προτού διαβάσω τ’ αριστουργήματα της χλόης. Χάρηκα χάρηκα τη μεγαλοφυία και το θάνατο. Κι όταν κουράστηκα να πονώ δεν ήρθε η σιωπή ή κανένα εξωτικό πλάσμα ν’ αποχαιρετήση τον ελληνικό χειμώνα. Ο Τετιμημένος και ο Ύπνος είχαν ξεκινήσει για καλύτερες εποχές.

[Πόσες λύπες…]

Πόσες λύπες έχουν τα μικρά πολύ μικρά παιδιά

 

τριγυρνώντας στον νότο

βρήκαν γυναίκες με γαλλικά ονόματα

κι όλους τους μουσικούς του ουρανού.

Στα μελωδικά όρη

ονειρεύτηκαν

τις αρχές των φοβερών πραγμάτων.

Σείονται τώρα εν εκστάσει

πάνω στα δέντρα των πατρίδων του.

[Κάποτε…]

Κάποτε περνώντας την ηλικία των κάκτων αγάπησα την Αιγυπτία Μαρία. Κι αν αυτό έχει σημασία για μια διήγηση τόσο μασκαρεμένα ποιητική, εγκατέλειψα την κοσμική αηδία με ανακούφιση.

Μαρία Μαρία του κάμπου κέρασες τη ανημποριά σου σ’ ένα νέο ανίσχυρο χαμένο σε πολυθόρυβη σιωπή και φανταστικούς οργασμούς. Βυθισμένη στην πιο γλυκειά απ’ όλες τις αμαρτίες κατέκτησες έναν αθώο. Γιατί; Πού είναι τώρα οι παρελάσεις υπό την βροχή, οι παιδικές ορχήστρες των σπάνιων ταλέντων;

Σκίστηκα όπως η χλόη αρχίζοντας ένα κλάμμα ξανθό

[Παρακαλώ…]

Παρακαλώ

μην γελάς.

Ο δαίμων

ο έρως

καταλύει

την γλυκύτητα

των ματιών μου

τοποθετεί

την σιωπή

στην άκρη

των δακτύλων

η δε αγωνία

μου

νερό

στην αρμονία

του

λαιμού σου

Από τη συλλογή «Η παρακμή του έρωτα», Αθήνα, Διογένης 1976.

Η Βερονίκη Δαλακούρα γεννήθηκε στην Αθήνα το 1952. Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Ανθρωπογεωγραφία στο Μονπελιέ (Γαλλία). Εργάστηκε ως δικηγόρος και ως μεταφράστρια. Δίδαξε ανθρωπογεωγραφία στο Πανεπιστήμιο της Κομοτηνής. Από το 1996 είναι καθηγήτρια στη Μέση Εκπαίδευση. Έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές: Ποίηση [1967-1972] (Αθήνα, 1972), Η παρακμή του έρωτα (Διογένης, 1976), Ο ύπνος (Νεφέλη, 1982), Μέρες ηδονής (Φόρμα, 1991), Άγρια αγγελική φωτιά (Άγρα, 1997), 26 Ποιήματα (Άγρα, 2004), Καρναβαλιστής (Κέδρος, 2011), Καππαδόκες (Κουκκίδα, 2020), Ευφροσύνη (Κουκκίδα, 2024), καθώς και τις συλλογές διηγημάτων: Το παιχνίδι του τέλους (Νεφέλη,1988), Ο πίνακας του Χόντλερ (Άγρα 2001) και Ένα απόγευμα στην ομίχλη (Κουκκίδα 2018). Επιπλέον, έχει μεταφράσει, Απολιναίρ, Ρεμπώ, Σταντάλ, Εξυπερύ, Μπωντλαίρ, Φλωμπέρ, Ανρί ντε Μονερλάν, Ντεσνός και άλλους συγγραφείς.

Ιωάννης Σεβαστιανός Ρώσσης, "Ελεγείο, για τ’ αστέρια που απελπίζονται"

ΕΛΕΓΕΙΟ

ΓΙΑ Τ’ ΑΣΤΕΡΙΑ ΠΟΥ ΑΠΕΛΠΙΖΟΝΤΑΙ

Κι όμως δεν αυτοκτόνησα.

Είδατε ποτέ κανέναν έλατο να κατεβαίνει μονάχος του στο πριονιστήριο;

Άρης Αλεξάνδρου

                                          Μνήμη Περικλή Γιαννόπουλου

                                                και Αλφόνσου Χοχάουζερ

Είναι αλήθεια, Άρη.

Δεν είδαμε ποτέ κανέναν έλατο

να κατεβαίνει μονάχος του στο πριονιστήριο

όπως δεν είδαμε ποτέ κανέναν έλατο

να γίνεται σπαθί

          και να χυμάει στους εμπρηστές.

Όμως

για έλατους πρόκειται;

Γιατί οι άνθρωποι το συνηθούν: πέφτουν

                                  μονάχοι στον γκρεμνό,

παίρνουν το σπαθί και ρίχνονται

                                   στους Λιάπηδες.

Καδένα σέρνουμε βαριά − τον Κεραυνό.

Λιγνά τα πόδια μας σαν του τσικνιά,

στους βάλτους χρόνια, κάποτε

                                                        λυγίζουν.

Σέβομαι τους αυτόχειρες.

                                               Κατανοώ.

Δεν είναι λιποτάχτες.

Μη γυρεύεις τον φόβο μες στα μάτια τους

                                     μόνον την κούραση του ταξιδιού,

την πανοπλία που κατάφαγε τη σάρκα τους.

 

Και η πτώση κάποτε μας εξυψώνει.

                                                          Όμως

(ναι)

τα κούρβουλα με κάνουν ν’ απορώ.

                                            Και κάποια,

σαν εκατάντησαν τον πόνο τους πραμάτεια,

                                  τα σιχαίνομαι.

(Τί θέαμα η φάουσα στα πόδια του ζητιάνου!)

 

Μην είναι σκοτάδι και το φως;

ένα μαγνάδι σαν του σκούληκα το μεταξένιο

                                                             γνέμα;

Ωστόσο,

               ζουν με τις πληγές τους οι λεπροί, ψάχνουν

με το λευκό τους μπαστουνάκι οι τυφλοί!

Ριψάσπιδες;

                       Θηρία της ζωής;

 

(Θ’ απόδιωχναν το χέρι που τους δίνουμε.

Θλιβερή περηφάνια.

                                     Ή μήπως ψηλαφούν

πάνω στη σάρκα μας τον ίδιο φόβο;)

Ω, τόσοι άνθρωποι!

Τόσοι άταφοι βορά των αγριμιών!

Κώστα

             Βλαδίμηρε

                                 κι εσύ του μαύρου σταροχώραφου

                                                       Τρελό Λιοτρόπι,

δεν άνοιξαν τις πόρτες τους οι άνθρωποι.

Ναός

δεν βρέθηκε ποτέ να σας δεχτεί,

σαν αγριόχορτα σας πάτησε ο αστός     Κι η Επανάσταση

(καράβι όμορφο)

σας κλείδωσε στ’ αμπάρια της

                                                       και βούλιαξε.

(Και ποιος δειλός

                                ξανοίχτηκε ποτέ,

καβάλα σε λευκό φαρί,

στο κύμα τ’ ανοιξιάτικο του πόντου

                                       να πλαγιάσει;

             Κι άρρωστος ποιος

ανέβη σε κορφή, ψηλά,

όμορφη για να λάμψει στο χιόνι

                                    η θανή του;)

Ας μη φοβόμαστε.

                                Κι ας μην περιφρονούμε

όσους έτρεξαν να τον προϋπαντήσουν.

Ας θυμόμαστε τα λόγια του Ενός,

                           τα λόγια του Θριαμβεύοντος Ερημίτη:

Δεν αξίζει ν’ ασχολείσαι με τους άλλους εξόν

κι αν είναι αρκετά πιστοί ή απελπισμένοι ώστε

να σκέφτονται τον θάνατο.

Ω, στην απόγνωση δεν υπάρχουν έλατοι

                                                       μόνον άνθρωποι, Άρη.

Δεν ξέρουμε τίποτε

γι’ αυτό το μαύρο νέφος που μας παίρνει.

Είμαστε όλοι σύντροφοι στη θλίψη.

Κι αν ο ναός είναι κλειστός,

ανοίγουν το θυρόφυλλο αμόλυντες φτερούγες.

                                                Μάιος-Ιούνιος 2013

                               Ιωάννης Σεβαστιανός Ρώσσης

Πρώτη δημοσίευση

Στην εικόνα: Friedrich Carl von Scheidlin, «Study of Cut Down Trees» (Slovak National Gallery).

Πηγή για την εικόνα: Wikimedia Commons.

Ο Ιωάννης Σεβαστιανός Ρώσσης γεννήθηκε στον Πειραιά το 1954. Σπούδασε στην Πάντειο Πολιτικές Επιστήμες. Εργάστηκε ως διοικητικός υπάλληλος σε ασφαλιστική εταιρία ώς την συνταξιοδότησή του. Έχει εκδώσει επτά ποιητικές συλλογές. Τελευταία του ποιητική συλλογή Η χώρα που δεν τιμωρεί (εκδόσεις "κουκούτσι" 2019). Ποιήματά του έχουν δημοσιευθεί σε διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά μεταξύ των οποίων, ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ, ΤΟ ΚΟΙΝΟΝ, ΠΛΑΝΟΔΙΟΝ, ΠΟΙΗΣΗ, ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ καθώς και στην εφημερίδα ΑΥΓΗ. Ποίημά του θα συμπεριληφθεί στο ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ που ετοιμάζουν οι εκδόσεις Μαΐστρος ενώ στο ηλεκτρονικό περιοδικό "Πολύμνια, ARS POETICA" θα αναρτηθούν ποιήματά του μεταφρασμένα και στα ισπανικά.

Δημήτρης Παπακωνσταντίνου, "Θολή ματιά μου απέναντι"

Τ’ ανείπωτα, τ’ αθέατα


ΧΙΙ


Ράθυμος χρόνος και βουβός, χρόνος
                                               μετέωρος
πώς θρυμματίζει το σκοτάδι κι αποδιώχνει
απ’ τη σκηνή της άδειας νύχτας μου τον θίασο
σκιές π’ αχνίζουν ασαφείς και μου γελούνε.

Και να, τρανός απ’ αντίκρυ ήλιος ορθώνεται
κι οι στέγες παίρνουνε φωτιά και μες στα χέρια
δονείται, σπάει το χαρτί μου, ρυτιδώνεται
κι οι λέξεις κύματα σκορπούν και ξεμακραίνουν.

γράψε εσύ μικρό κοτσύφι μου τα υπόλοιπα
ποιο τάχα όνειρο να είδες χθες το βράδυ
πόσο γλυκό να ’ταν το φως που σιγοέπινες
στάλα τη στάλα πριν αρχίσεις το τραγούδι.




ΧΧ


Να πέφτει μιαν αθόρυβη βροχή
ψιχαλιστά σαν προσευχή
σαν ευλογία
ή σαν συγχώρηση που άργησε καιρό
κι η πόλη κάτω λαμπερή στο φως λουσμένη.

Να βάζουνε οι γέροι τα καπέλα τους
βαθιά ως τ’ αυτιά, ν’ ανοίγουν τις ομπρέλες
να παίζουν τα παιδόπουλα
να τρέχουνε
να πλατσουρίζουν με φωνούλες
και με γέλια.

Κι όλα καινούργια καθαρά
στο φως ν’ αστράφτουνε

ένας Απρίλης δροσερός που δεν τελειώνει.

Από την ενότητα

«Τ’ ανείπωτα, τ’ αθέατα»

Αρένα


Γυάλινο μάτι παγερό, γεμάτη αρένα
στον μέσα κύκλο ζωντανός φωλιάζει ο τρόμος σου
μαύρος ιδρώτας, κόκκινο πανί
ατσάλι δίκοπο τα σπλάχνα σου γυρεύει.

Στο άλλο «ole!», ανάσκελα θα ’ρθείς
και με την άκρη του ματιού καπέλα χίλια
θα δεις ψηλά στον ουρανό· ολόρθοι στέκονται
δεν καρτεράνε οι χωριάτες ξαναμμένοι.

Κι ως θα τραντάζεται η αρένα, τριαντάφυλλα
θα ρίχνουνε με χάρη τα κορίτσια.
Κουφάρι μαύρο καταγής στον μαύρον ύπνο σου
σαν να μην έζησες ποτέ, θα ξαποσταίνεις.

Μα δεν αφήνεσαι, τινάζεσαι, σηκώνεσαι
χρυσά κουμπιά στοχεύεις, ρουθουνίζεις
ράχη κυρτή, τρίχωμα όρθιο η απόφαση
χρόνους καιρούς η άγρια φιέστα να κρατήσει.





Τελειώνουν όλα στην αρχή


Σταματημένος ο καιρός για πάντα μέσα μου
ήμουν −θυμάμαι− το σκαρί και το ταξίδι
ήμουν ο χάρτης, το τιμόνι, το δελφίνι μου
το μεσιανό μου το πανί και το τραγούδι
κι άλλο δε γύρεψα ποτέ,
άλλο δε ζήλεψα.

Το βλέπω τώρα καθαρά, τώρα το ξέρω:
Τελειώνουν όλα στην αρχή
σαν να μην έγιναν.
Αργοσταλάζουν σαν βροχή
κυλούν και χάνονται

κι η Γη μια σβούρα στο σκοτάδι
να γυρίζει.

Από την ενότητα

«Ρωγμές στο μαύρο»

Ματιά τυφλού


Μέσα σ’ απίστευτους καπνούς σαν άγριο φίδι
άπλωνε το μακρύ κορμί, μίλια κατάπινε
με συριγμούς τη νύχτα έσκισε και πάει,
το τραίνο που στιγμή, δε μας περίμενε.

(Πού να βρεθεί ο γητευτής με τη φλογέρα του
που να βρεθεί κλουβί τη λύσσα του να δέσει.)

Έμεινα πίσω να κοιτώ με τη βαλίτσα μου
«Ίσως την άλλη του φορά −μονολογούσα−
ίσως δεν ήταν τυχερό, τι τάχα χάσαμε
τι να κερδίσαμε, κανείς στη Γη δεν ξέρει.»

Μονάχα εκείνος ο τυφλός μού χαμογέλασε
στη σκοτεινή γωνιά του πάντα καθισμένος:

«Χρόνους καιρούς πάνω στη ώρα του! Μακάριοι,
οι τεθλιμμένοι, όπου γης, ναυαγισμένοι!»





Προμηθέας


Έλα κοντά μου να σου πω το παραμύθι:
Αιώνες ξεχασμένος στη μεριά του ήλιου απόμεινε
δεμένος μ’ αλυσίδες φοβερές ο Προμηθέας
και το κορμί του φρύγεται στο φως μα ανασταίνεται
τη νύχτα στη δροσιά του φεγγαριού και γύρω λάμπει
νωπό ακόμα κατακόκκινο το αίμα του
στα βράχια γύρω που ’βαψε να τα στολίσει

κι απ’ τ’ άνυδρά του χείλη ούτε κραυγή
μήτε ποτέ λόγο βαρύ θα ξεστομίσει
όπως ο γύπας θα του τρώει ξανά τα σπλάχνα του
εις τους αιώνας των αιώνων δίχως τέλος.

Ίσως γιατί πριν την τρανή αποκοτιά καλά το γνώριζε
στη θεριεμένη του ψυχή πως είναι ανάγκη
ένας να πέφτει στη φωτιά που μόνος έκλεψε
για να μη ζουν όλοι οι άλλοι στο σκοτάδι.

Από την ενότητα

«Υπόγεια περάσματα»

Ποιητική συλλογή, αποτελούμενη από τρεις ενότητες, με κυρίαρχα θέματα την ομορφιά, την απώλεια και την αναζήτηση του Θεού. Σε μία προσπάθεια ερμηνείας του τίτλου της, η ματιά δεν είναι θολή μόνο όταν είναι δακρυσμένη. Ενώ η λύπη δεν αποκλείεται, η ματιά μπορεί να είναι θολή, γιατί το είδωλο των αντικειμένων μέσα στο μάτι μας δε σχηματίζεται με ευκρίνεια. Θολή μπορεί να σημαίνει ασαφής, αμφιλεγόμενη, δυσανάγνωστη, απροσδιόριστη, αδιευκρίνιστη, επισφαλής. Υπάρχει μια αβεβαιότητα όταν κοιτάζει κανείς απέναντι. Νομίζουμε πως γνωρίζουμε τον κόσμο, όμως οι αισθήσεις μας είναι πάντα απατηλές. Τι είναι απέναντι; Όλος ο αισθητός κόσμος, όλη η πλάση, όμως η ματιά δεν εξαιρεί το υπερβατικό. Αντίθετα, το βάζει στο παιχνίδι από τους πρώτους στίχους. Μια πρωτότυπη ποιητική προσέγγιση, με τρυφερότητα κι αγάπη, χωρίς στερεοτυπικούς περιορισμούς.

Από την έκδοση

Από τη συλλογή «Θολή ματιά μου απέναντι», Παρέμβαση 2026.
Έργο εξωφύλλου: Κώστας Ντιός.

Ο Δημήτρης Παπακωνσταντίνου γεννήθηκε το 1967 στη Λάρισα, όμως ζει με την οικογένειά του μόνιμα στην Κοζάνη, όπου εργάζεται ως καθηγητής Μέσης Εκπαίδευσης. Είναι τακτικό μέλος της Εταιρίας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης και της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών. Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί έντεκα ποιητικές συλλογές και δύο πεζογραφήματά του. Ποιήματά του φιλοξενούνται σε συλλογικούς τόμους και σε διάφορα έντυπα και διαδικτυακά περιοδικά. Κάποια από αυτά απέσπασαν βραβεία και διακρίσεις σε Πανελλήνιους Διαγωνισμούς. Μερικά έχουν μεταφραστεί στην αγγλική, τη γαλλική και την ισπανική γλώσσα. Από τον Νοέμβριο του 2022 συνδιευθύνει το περιοδικό «ΝΟΗΜΑ», τον «Εξαμηνιαίο Πυρήνα Νόησης και Λόγου» που εκδίδεται στη Θεσσαλονίκη. Τον Νοέμβριο του 2022, εκδόθηκε στη Σεβίλλη και κυκλοφόρησε στα ισπανικά από τον εκδοτικό οίκο Padilla Libros το βιβλίο του “Εn mi barro los labios” («Στον πηλό μου τα χείλη»), σε μετάφραση του διακεκριμένου ελληνιστή Jose Antonio Moreno Jurado.

Εργογραφία:

Πεζογραφία:

1. Νυχτοπερπατήματα, νουβέλα (24 γράμματα, Αθήνα 2017)

2. Η τροχιά του βέλους (Όστρια, Αθήνα 2018)

Ποίηση:

1.    Μικρή Περιήγηση (Νέα Πορεία, Θεσσαλονίκη 1996/ Εντύποις, Αθήνα 2017)

2.   Ψιθυριστά στο φως, στο έρεβος (Πηγή, Θεσσαλονίκη 2016)

3.   Αχαρτογράφητα (24 γράμματα, Αθήνα 2017)

4.   Ο Μέσα Ήλιος (Εντύποις, Αθήνα 2018)

5.   Μνήμες της ρίζας (Κουκκίδα, Αθήνα 2020)

6.   Δρόμοι στη σκόνη (Κουκκίδα, Αθήνα 2021)

7.   Διαλέγω το λευκό (Ρώμη, Θεσσαλονίκη 2022)

8.   Λιωμένος Χρόνος (Ρώμη, Θεσσαλονίκη 2023)

9.   Στους φεγγίτες η έξοδος (Κυβέρτι, Αθήνα 2024)

10. Στη γη του ανέμου (Κυβέρτι, Αθήνα 2025)

11. Θολή ματιά μου απέναντι (Παρέμβαση, Κοζάνη 2026).