Ιωάννης Σεβαστιανός Ρώσσης, "Ελεγείο του μωρού με τα κάτασπρα μαλλιά"

ΕΛΕΓΕΙΟ ΤΟΥ ΜΩΡΟΥ

ΜΕ ΤΑ ΚΑΤΑΣΠΡΑ ΜΑΛΛΙΑ

Ζωή μας είναι πάντα ο αποχωρισμός

κι η πιο δύσκολη παρουσία.

                Γιώργος Σεφέρης

Στον Δημήτρη Γ. Παπαστεργίου

                               1.

Τώρα
είσαι ένα μωρό με κάτασπρα μαλλιά.

Μια αθωότητα
χύνεται απ’ το κεφάλι σου,
απ’ όλο σου το κορμί,
                       χτυπώντας σαν βροχή,
θολώνοντας σαν ανάσα βαριά
τη μεγάλη τζαμαρία μιας γνώσης βασιλεμένης.



                               2.

Το ρημαγμένο σου μυαλό τρέμει στα δάχτυλά σου.

Δεν αντέχω αυτό το γέλιο
(η αφθονία του μ’ ανατριχιάζει).

Ήρθε αργά.

Ευτυχία
που κανείς μας δεν θέλει.

Δεν αντέχω
το ρουφηγμένο στόμα σου.
Μοιάζει με τραύμα κακοραμμένο,
γεμάτο ούλα
                              και λιωμένες τροφές.
Χείλη νεκρά-εκεί που φώλιαζε ο λόγος ο καλός.
Το μέλι και το γάλα.



                               3.

Δεν αντέχω να σε βλέπω
να πλάθεις με τα κακά σου κουλουράκια.
Δεν αντέχω
τα χαλκοπράσινα νύχια των ποδιών σου
(σάπια κάστανα),
τον καθετήρα να κρέμεται
− λώρος από ούρα και πλαστικό.
 
Δεν αντέχω να σε βλέπω έτσι,
με τα κομμάτια του ανθρώπινου λόγου,
με τα μάτια σου χαμένα περιστέρια,
μ’ ολάκερο τ’ αδύναμο κορμί σου,
που τώρα μικραίνει,
κάτουρο να μυρίζει
                                    και κολώνια λεμόνι.

Και σφουγγάρια βουτηγμένα στο ξύδι
τα στήθη που με κράτησαν.



                               4.

Σε βρίσκω πάντα εκεί,
στην ίδια θέση,
καθισμένη στη βαθιά πολυθρόνα
να κοιτάζεις έξω απ’ το παράθυρο
με κείνη τη ματιά που μέσα της
δεν ζωντανεύει τίποτε.

                                           Κι άλλοτε
με γνωρίζεις
− ω χαρμόσυνη καμπάνα.

Κι άλλοτε με ψάχνεις,
με ψάχνεις στους καπνούς, στα χώματα
της μνήμης σου.



                               5.

Σκύβω και σε φιλώ     Κάθομαι πλάι σου     Κι εσύ μιλάς
χωρίς ειρμό     κι εγώ δεν ξέρω τι να πω     Κι αυτό το δωμάτιο
πού βρωμάει τίποτε με αρρωσταίνει

Θέλω να φύγω      να μην ξανάρθω ποτέ     Δεν κλαίω
πνίγοντας μέσα μου κραυγές     κόβοντας κορφές
κυπαρισσιών     που δεν χωράνε πια

             πάνε να τρυπήσουνε το στήθος μου



                               6.

Έτσι καθισμένος πλάι σου, καθώς
μιλάς το δικό σου, σκοτεινό αλφαβητάρι,
συλλογιέμαι τις μέρες
που ήσουν ανάμεσά μας
χωρίς καθετήρες και λιωμένες τροφές,
χωρίς νοσοκόμες,
χεσμένες κυλότες και παράξενους διαλόγους,
τότε που ξέραμε
πως μιλούσες σε μας
                                        όρθια
με τις φτερούγες σου πάνω μας ολάνοιχτες.



                               7.

Τώρα βρίσκεσαι εδώ,
σ’ αυτό τον θάλαμο
με τη γριά που με βρίζει,
με τον γέρο να ρίχνεται στις γριές,
να μοστράρει το πέος του.

Κι άλλους
κι άλλες να γκρινιάζουν,
στον διάδρομο     τρέμοντας
και βήχοντας,
προσμένοντας κάποιον.
Κι όλοι μαζί τον θάνατο.



                               8.

Σκέφτομαι τον εαυτό μου
μετά από χρόνια
στον ίδιο αυτόν διάδρομο
να κοιτάζει έξω απ’ το παράθυρο τους γύπες.

Κι εσύ,
με μια παράξενη εμμονή,
την άκρη της ρόμπας σου διπλώνεις,
χαμογελώντας ίσως σε μια θύμηση ή
στο τίποτα,
                     παίζοντας
σάμπως μωρό με το σκοτάδι.



                               9.

Γιουχάρω τον Θεό.
 
Και ποια διαλεκτική θα με σηκώσει ψηλά
πάνω από μια τέτοια
                           όμοια μοίρα;

Ποια επανάσταση
θα δαμάσει το καθαρόαιμο της τρέλας,
της αγωνίας,
κάθε σκοτεινής δύναμης
που μέσα μας γεννάει τ’ αυγά της     και πληθαίνει
σαν άλλη,
                  εξωγήινη αίσθηση;



                               10.

Προσεύχομαι στον θάνατο
να πλαγιάσει μαζί σου
(ίδιος ο παππούς που ποτέ δεν γνώρισα),
λίγο ψωμί να μουσκέψει,
                                             μια κούπα κρασί
να σου δώσει.

Και πίνοντας,
για μένα του μιλήσεις.



                               11.

Ναι γιαγιά ο Γιάννης είμαι

Ναι γιαγιά έφαγα

Ναι γιαγιά δεν κρυώνω

Ναι γιαγιά σ’ αγαπώ

Ναι γιαγιά κοιμήσου

Ναι γιαγιά αύριο θά ’ρθω πάλι



         (Πρώτη γραφή 1978. Οριστική γραφή 2020)

                              Ιωάννης Σεβαστιανός Ρώσσης

Πρώτη δημοσίευση

Στην εικόνα: Orazio Borgianni, «Head of an Old Woman».
Πηγή για την εικόνα: Wikimedia Commons.

Ο Ιωάννης Σεβαστιανός Ρώσσης γεννήθηκε στον Πειραιά το 1954. Σπούδασε στην Πάντειο Πολιτικές Επιστήμες. Εργάστηκε ως διοικητικός υπάλληλος σε ασφαλιστική εταιρία ώς την συνταξιοδότησή του. Έχει εκδώσει επτά ποιητικές συλλογές. Τελευταία του ποιητική συλλογή Η χώρα που δεν τιμωρεί (εκδόσεις "κουκούτσι" 2019). Ποιήματά του έχουν δημοσιευθεί σε διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά μεταξύ των οποίων, ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ, ΤΟ ΚΟΙΝΟΝ, ΠΛΑΝΟΔΙΟΝ, ΠΟΙΗΣΗ, ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ καθώς και στην εφημερίδα ΑΥΓΗ. Ποίημά του θα συμπεριληφθεί στο ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ που ετοιμάζουν οι εκδόσεις Μαΐστρος ενώ στο ηλεκτρονικό περιοδικό "Πολύμνια, ARS POETICA" θα αναρτηθούν ποιήματά του μεταφρασμένα και στα ισπανικά.

καρυοθραύστις. Τετραμηνιαία περιοδική έκδοση Λόγου και Τέχνης. Τεύχος 22, Σεπτέμβριος 2026

καρυοθραύστις

Τετραμηνιαία περιοδική έκδοση Λόγου και Τέχνης

τεύχος 22

Σεπτέμβριος 2026

➱  ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗ
➱  ΜΕΛΠΩ ΑΞΙΩΤΗ
➱  STEFANO DAL BIANCO
➱  ΙΤΑΛΙΚΟΣ ΦΟΥΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Το νέο τεύχος 22 (Σεπτέμβριος 2026) του περιοδικού καρυοθραύστις κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία, με ανανεωμένη εμφάνιση αλλά με την ίδια πάντα πλούσια λογοτεχνική ύλη, η οποία συνοδεύεται από έργα της εικαστικού Τίνας Κόντογλη.
Σ’ αυτό το τεύχος μπορείτε να διαβάσετε:
• Το αφιέρωμα στο ποιητικό έργο της Ειρήνης Μαργαρίτη, με τίτλο «ΔΙΑΥΓΗΣ ΣΤΟ ΦΛΟΥ», με τη συμμετοχή 15 λογοτεχνών και κριτικών, το οποίο συνοδεύεται από μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη της Ειρήνης Μαργαρίτη στη Λίλια Τσούβα, αλλά και από ένα ηχητικό, στο οποίο η ποιήτρια απαγγέλει ποιήματά της αποκλειστικά για το περιοδικό μας.
• Στη στήλη «ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ» ο ποιητής Στέλιος Χουρμουζιάδης παίρνει συνέντευξη και μεταφράζει ποιήματα του βραβευμένου Ιταλού ποιητή Stefano Dal Bianco.
• Στο «ΔΟΚΙΜΙΟ» ο Κρεσέντσιο Σαντζίλιο γράφει για τον Ιταλικό Φουτουρισμό, μεταφράζοντας ορισμένα αντιπροσωπευτικά ποιήματα του κινήματος, η Καθηγήτρια Μαίρη Μικέ παρουσιάζει την ποίηση της Μέλπως Αξιώτη και ο Αντώνης Ν. Παπαβασιλείου μάς συστήνει την πεζογράφο Penelope Fitzgerald.
• Συνέντευξη με την εικαστικό Τίνα Κόντογλη περί τέχνης και όχι μόνο…
• Πολλές και διαφορετικές, σύγχρονες ποιητικές γραφές, ευφάνταστα πεζογραφήματα, καθώς και μεταφράσεις.
• Βιβλιοκριτικές για τη σύγχρονη λογοτεχνική παραγωγή στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
• Ένα «IN MEMORIAM» κείμενο του Γιώργου Δελιόπουλου για τον μοναδικό Κώστα Θ. Ριζάκη.
 
Αναζητήστε το περιοδικό μας σε όλα τα μεγάλα βιβλιοπωλεία Αθήνας και Θεσσαλονίκης, στα ηλεκτρονικά βιβλιοπωλεία, καθώς και σε όλα τα υπόλοιπα βιβλιοπωλεία της χώρας κατόπιν παραγγελίας, αλλά και μέσα από την ιστοσελίδα των εκδόσεων ΡΩΜΗ, με δωρεάν τα έξοδα αποστολής (αντικαταβολή) με τα Elta Courier.

Περιεχόμενα

    7   ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΛΙΟΠΟΥΛΟΣ: Πεδίο θραύσεως

ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ

  12   STEFANO DAL BIANCO: Συνέντευξη και ποιήματα (σύνταξη συνέντευξης & μετάφραση ποιημάτων: Στέλιος Χουρμουζιάδης)

ΔΙΑΥΓΗΣ ΣΤΟ ΦΛΟΥ Η ΠΟΙΗΤΡΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗ

επιμέλεια αφιερώματος: Ισιδώρα Μάλαμα, Γ. Δελιόπουλος

  24   ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗ: Τρία ανέκδοτα ποιήματα
  26   ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗ: Σύντομο εργοβιογραφικό σημείωμα
  27   ΛΙΛΙΑ ΤΣΟΥΒΑ − ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗ: Μια συνέντευξη εφ’ όλης της ποίησης
  35   ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΩΤΗΣ: Σκηνές από την πραγματικότητα. Για την ποίηση της Ειρήνης Μαργαρίτη
  39   ΚΛΕΟΝΙΚΗ ΔΡΟΥΓΚΑ: Στιγμές που στάζουν σιωπή. Η εξομολόγηση μιας ζωής σε θραύσματα
  42   ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ: «Να είσαι πρωτόπλαστος, τι πιο πολιτικό από μια πτώση;»
  51   ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΡΑΝΤΩΝΗ: Ειρήνη Μαργαρίτη. Εκτός από παιδί μητέρα, από το φλου στον Λου
  57   ΡΕΝΑ ΛΟΥΝΑ: Αντίσταση και τρυφερότητα. Σκέψεις για το συννεφοκυνηγητό της Ειρήνης Μαργαρίτη
  61   ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ: Για την ποίηση της Ειρήνης Μαργαρίτη
  70   ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΠΙΖΕ: Πείραμα του ανέκφραστου προσώπου. Ματιές στο φλου της Ειρήνης Μαργαρίτη
  75   ΖΩΓΡΑΦΙΑ ΟΤΖΑΚΗ: Κοινωνικές προεκτάσεις του προσωπικού βιώματος στο συννεφοκυνηγητό της Ειρήνης Μαργαρίτη
  82   ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ: Καθαρότητα λέξεων, εντιμότητα νοημάτων
  93   ΣΠΥΡΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ: Κανείς δεν υποψιάζεται τίποτα, πέσε για ύπνο σου λέω. Μερικές σημειώσεις για την ποίηση της Ειρήνης Μαργαρίτη
  99   ΔΗΜΗΤΡΗΣ Γ. ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ: Η κρισιμότητα της στιγμής στα ποιήματα της Ειρήνης Μαργαρίτη
107   ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΟΥΒΑΛΗΣ: Κριτικό σημείωμα για το συννεφοκυνηγητό της Ειρήνης Μαργαρίτη
111   ΕΛΕΝΗ ΣΙΓΑΛΟΥ: Ψηλαφώντας νέφη μελανυδρά
119   ΦΩΤΗΣ Α. ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΣ: Για την ποιήτρια Ειρήνη Μαργαρίτη
124   ΚΩΣΤΑΣ Θ. ΡΙΖΑΚΗΣ: «ψυχώ»

ΠΟΙΗΣΗ

126   ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ: Εποχικές εκπτώσεις
128   ΣΩΤΗΡΗΣ ΣΑΡΑΚΗΣ: Το λάθος
130   ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΠΟΛΕΝΑΚΗΣ: Δύο ποιήματα
133   ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΤΑΜΠΟΓΛΗΣ: «...// πολύφυλλο κλουβί η τέχνη μου// ορυχείο βρόχινου νυγμού/ στο βράχο//...»
134   ΣΠΥΡΟΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ: Ανθοφορίας τέσσερα
136   ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΑΜΠΡΑΚΟΥ: Μονοπλάνα
139   ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: Δύο ποιήματα
141   ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΟΤΟΝΑΚΗ: Τον καιρό των εκτελέσεων
142   ΑΛΕΞΗΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣ: Μεσημέρι κατακόρυφο
145   ΑΡΙΣΤΟΜΕΝΗΣ ΛΑΓΟΥΒΑΡΔΟΣ: Ο παιχνιδιάρης σπουργίτης...
146   ΚΩΣΤΑΣ Θ. ΡΙΖΑΚΗΣ: Δύο ποιήματα
147   ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΛΙΟΠΟΥΛΟΣ: Ο γελαστός χειμώνας
148   ΜΑΡΙΝΑ ΣΑΡΑΚΗ: Παράσιτα
150   ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΜΠΕΣΗΣ: Ο θάνατος των αστεριών
151   ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΟΥΛΙΟΣ: Δύο ποιήματα
154   ΟΜΑΡ ΑΛ-ΣΕΪΧ: Τέσσερα ποιήματα (Εισαγωγή/μετάφραση: Ευτυχία Κατελανάκη)

ΔΟΚΙΜΙΟ

158   ΚΡΕΣΕΝΤΣΙΟ ΣΑΝΤΖΙΛΙΟ: Μια περιδιάβαση στον Ιταλικό Φουτουρισμό
176   ΜΑΙΡΗ ΜΙΚΕ: Για τα Ποιήματα της Μέλπως Αξιώτη
186   ΑΝΤΩΝΗΣ Ν. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ: 22 Lipka street

ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

192   ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΓΙΟΥΜΤZH: Pax Americana
194   ΧΑΡΗΣ ΜΕΛΙΤΑΣ: Η εκδίκηση της κόκκινης μύγας
201   ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΙΝΤΑΠΟΓΛΟΥ: Ο άσωτος νεκρός

TRÈS GROS PLAN

ΑΠΡΟΚΑΛΥΠΤΑ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΑ

209   ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΜΥΛΩΝΑ: Εμμονή

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

212   Κάποτε και τώρα: Η ζωγράφος του τεύχους ΤΙΝΑ ΚΟΝΤΟΓΛΗ συνομιλεί με τη ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΡΑΝΤΩΝΗ
221   ΦΩΤΕΙΝΗ ΧΑΜΙΔΙΕΛΗ: Για τα «Ηλιοτρόπια» της Τίνας Κόντογλη

ΒΙΒΛΙΟΣΗΜΑΝΣΕΙΣ

224   ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΡΑΝΤΩΝΗ: Για την Προμηθέα (Κώστας Βούλγαρης, Η Προμηθέα, Αθήνα: Κουκκίδα, 2025)
229   ΚΩΣΤΑΣ ΚΡΕΜΜΥΔΑΣ: Οι άλλοι να κοιτούν κι εγώ να γράφω ζωγραφίζοντας τη ζωή μου (Μυρτώ Αναγνωστοπούλου, Κολιμπρί, Αθήνα: Μανδραγόρας, 2025)

ΣΕ ΞΕΝΗ ΦΩΝΗ: ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΑΓΓΛΟΦΩΝΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ

γράφει η Χριστίνα Λιναρδάκη

232   Δάσος θορύβων και δακρύων (για την ποιητική συλλογή του Παλαιστίνιου ποιητή Μοσάμπ Αμπού Τόχα, Forest of Noise, Νέα Υόρκη: Alfred A. Knofp, 2024)

ΗΛΑΚΑΤΗ ΕΝ ΣΠΟΥΔΗ

γράφει η Λίλια Τσούβα

239   Ύμνος στην αγάπη και στην ανεκτικότητα (Claire Keegan, Μικρά πράγματα σαν κι αυτά, μτφρ. Μαρίνα Ασκητοπούλου, Αθήνα: Μεταίχμιο, 2022)
242   Η απόδοση ποιημάτων του Φερλινγκέτι από τη Ρούμπη Θεοφανοπούλου (Lawrence Ferlingetti, 100 Χρόνια Ποίηση, Λόρενς Φερλινγκέτι, μτφρ. Ρούμπη Θεοφανοπούλου, Αθήνα: 24 Γράμματα, 2019)
248   «Κι όμως υπήρξαν Γερμανοί που αντιστάθηκαν στη χιτλερική τρομοκρατία» (Γεώργιος Ν. Σχορετσανίτης, Η τραγική ζωή του Χανς Φάλαντα, Αθήνα: Οδός Πανός, 2023)
252   Υστεροφημίας το ανάγνωσμα (Σταύρος Θεοφανόπουλος, Υστεροφημίας το ανάγνωσμα, Αθήνα: 24 Γράμματα, 2019)

IN MEMORIAM

256   ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΛΙΟΠΟΥΛΟΣ: Ο μοναδικός Κώστας Θ. Ριζάκης

Το παρόν τεύχος κοσμούν έργα της εικαστικού Τίνας Κόντογλη.
 
 

*  *   *

καρυοθραύστις
Τετραμηνιαία περιοδική έκδοση Λόγου και Τέχνης
τεύχος 22 * Σεπτέμβριος 2026
ISSN: 2653-9772
Σελ.: 260

Ιδιοκτησία-έκδοση: Γιάννης Κιντάπογλου - Εκδόσεις Ρώμη
Διεύθυνση: Γιώργος Δελιόπουλος,  (†) Κώστας Θ. Ριζάκης

Συντακτική επιτροπή: Δήμητρα Μήττα, Ευσταθία Δήμου, Αλεξάνδρα Μυλωνά, Μαρία Δαλαμήτρου, Βέρα Κονιδάρη, Κασσιανή Μαρτινάκη
Ειδικοί συνεργάτες: Διώνη Δημητριάδου, Λίλια Τσούβα, Νεφέλη Γκάτσου, Ευτυχία Κατελανάκη, Βάσω Οικονομοπούλου, Στυλιανή Παντελιά, Νάντια Δουλαβέρα, Παναγιώτης Βούζης, Ούρσουλα Φωσκόλου, (†) Βασίλης Ιωαννίδης

Εικαστική επιμέλεια: Γλύκα Διονυσοπούλου

Πέτρος Βελούδας, "Έβλεπε"

ΕΒΛΕΠΕ


Έβλεπε τα δάκρυα του φεγγαριού
να γίνονται σίδερα ειρκτής
να φυλακίζουν τα συναισθήματα των ονείρων…
Έβλεπε και το πρόσωπο
της νύχτας
χαραγμένες ουλές
στην πληγή μιας σκοτεινής
της ψυχής θλίψης….
Έβλεπε και την μοναξιά
με πολύχρωμα κεντημένα
χάδια το φόρεμά της
Κάθε μέρα έβλεπε
και τον καθρέφτη του
και νόμιζε συχνά
πως άρχισαν να γερνάνε απότομα
της καρδιάς του ο κήπος
Περιφέρεται σε ένα δωμάτιο
με γκρίζες κουρτίνες
ένα μελαγχολικό
πορτατίφ στο κομοδίνο
πλάι στο κρεβάτι των σκέψεων του..
Έβλεπε και πολλά όνειρα
έβλεπε τις αναμνήσεις
να γίνονται τέρατα με κεφάλια
σαν της Λερναίας Ύδρας
Δεν άνθισαν και σήμερα
στο περιβόλι των απωθημένων του
οι μανόλιες, ούτε
οι γαρδένιες μοσχομύρισαν
σαν κάτι χρόνια
που τα καλοκαίρια
παίζαν κυνηγητό
στο κτήμα του παππού
και το φθινόπωρο
και τον χειμώνα μαζεύονταν
δίπλα στο τζάκι ακούγοντας
παραμύθια
από τα χείλη της καλής γιαγιούλας,
Έβλεπε την ζωή να κυλά γρήγορα
δίχως σταυρούς η βιωτή
δεν Ανασταίνεται
Ο Θάνατος αν και για όλους τους χοϊκούς θνητούς είναι μισητός, ωστόσο
δεν κολακεύει
την αγάπη,
την καλοσύνη
την γαλήνη
την ανάγκη της ανθρώπινης επαφής…
Ο θάνατος έρχεται
ξαφνικά όταν τα όνειρα
δεν φορούν ρούχο πόνου, κυνηγώντας υποκριτικά τους εφιάλτες
ο θάνατος είναι το πέρασμα
στου Ουρανού το χαρμόσυνο Φως!




Πέτρος Κυριάκου Βελούδας
πολιτισμολόγος, λογοτέχνης, ειδικός παιδαγωγός-επιχειρηματίας, δημοσιογράφος




Στην εικόνα: Dessin de Victor Hugo - Le phare, 1866.
Πηγή για την εικόνα: Wikimedia Commons.

Γιώργος Δελιόπουλος, "Μηλιώνας: παρόντες και φαντάσματα"

ώριμα παράπονα


Στα πεδινά της σκέψης κωλοκαθιστός
αειθαλής, κανοναρχώντας τα τζιτζίκια
σπύριζα ψημένες ρόκες καλαμπόκι
κι έσβηναν την πείνα ώριμα παράπονα

μα το ποτάμι στον ορίζοντα βαθύ
τον όγκο της γενιάς μου παρασέρνει
καθώς σε πανηγύρια φιδοσέρνεται
θολά νερά το αίνιγμα του χρόνου

έτσι αλλήθωρος ούτε που πήρα είδηση
ότι δεν έχουν πόσιμη αξία τα χωράφια
πως έσπειρα βαμβάκια και ροδακινιές
πάνω από τάφους άδειους.





ανώνυμος κλητήρας των θαυμάτων

                                         δώρημα Ιωάννη Καλτσά


Όπου κι αν στέκομαι ο κόσμος σκέτη κόλαση
κάθε καρέ που παίζεται μυρίζει πτωμαΐνη
είτε μπροστ’ από μια ταινία με τα επίκαιρα
ή στον καθρέφτη πλένοντας το πρόσωπο
ακόμη κι όταν περπατάμε χέρι-χέρι
παντού ρολά κατεβασμένα συναντώ
ένας χαφιές μ’ ακολουθεί πίσω απ’ τα κάγκελα

γι’ αυτό κι ανέβηκα στην άκρη της ταράτσας
λιποτακτώντας σε σπασμένα κεραμίδια
σαν άχυρο σε όνειρα φυσούμενο
το ’να μου πόδι στο τσιμέντο, τ’ άλλο στο κενό

εκεί ψηλά βραδιάζεις απαλά στα ροζ
όλα η σιωπή σου τα σκεπάζει, δεν κρυώνω
δεν κοιταζόμαστε μέσα από σκόπευτρα
τα μάτια ανοίγουνε και δίχως κλειδαριές

και μα τον στίχο ορκίζομαι, καλύτερα
χωρίς το κράνος, μην βαρύνει την καρδιά
στον ουρανό σου να εισέλθω ασκεπής

ανώνυμος κλητήρας των θαυμάτων.





βόμβες αποδημητικές


Εκεί που φύτρωναν οι φλόγες των ναπάλμ
στις κορυφές που άχνιζε η οργή
από τα θραύσματα όσων δεν πρόλαβαν
τα νιάτα με τον έρωτα πριν λιώσουν

ένα βουβό παράπονο σήμερα ψιχαλίζει
κι όταν στραγγίζουν οι γκρεμοί, μεταφυτεύονται
όλα τα πράσινα του κόσμου στον ανήφορο
μια κωνοφόρα θάλασσα σκεπάζει τα καμένα
κι από τα πεύκα τα τζιτζίκια της χαράς
το καλοκαίρι που τελειώνει κυμβαλίζουν

αφού τα όπλα μπήκαν στα μουσεία
και η ομίχλη των βουνών πλέον διαβάζεται
με τ’ αναμμένα φώτα των εκδρομικών
τους προβολείς των χιονοδρομικών
στην απαλή πανσέληνο της μνήμης
μυρίζει ο ύπνος ρίγανη, λεβάντα και φλαμούρι
ώς και των φυλλοβόλων η σκουριά χρυσώνεται

τώρα οι αρκούδες βγαίνουν από τα κρησφύγετα
εξημερώνονται τα ουρλιαχτά των λύκων
και τα κοπάδια βόσκουν χρώμα στις πλαγιές

τώρα οι άνθρωποι ποδηλατούν τα σύνορα
και στα πεδία των μαχών στήνουν γιορτή
κανείς δεν νοιάζεται ποιον κλαίει ο γκιώνης

σήμερα οι βόμβες των ναπάλμ καίνε μακριά
–όχι εδώ, στον Γράμμο και στο Βίτσι–
σε κάποιο άγνωστο βουνό, άκουσα στις ειδήσεις

ο πόλεμός μας συνεχίζεται.

Αν υπάρχει μια δεκαετία στη νεότερη ιστορία της Ελλάδας, η οποία συμπυκνώνει και συναιρεί τις αρετές με τα πάθη, το έπος με το όνειδος, το ζενίθ με το ναδίρ, δεν είναι άλλη από τη δεκαετία του ’40. Με φόντο τον Μηλιώνα, ένα ερημωμένο χωριό των Πρεσπών, έναν τόπο μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας, η βραβευμένη από το Κοινωφελές Ίδρυμα Βασιλικής και Όλγας Σταυροπούλου ποιητική σύνθεση του Γιώργου Δελιόπουλου, Μηλιώνας: παρόντες και φαντάσματα (Κάπα Εκδοτική, 2026) αποτελεί μια ποιητική περιήγηση στους παρόντες και τα φαντάσματα της δεκαετίας του 1940, που στοιχειώνουν τη σύγχρονη συλλογική μνήμη.

Από την έκδοση

Από το ποιητικό βιβλίο «Μηλιώνας: παρόντες και φαντάσματα» (ποιητική σύνθεση σε επτά σκηνές), Κάπα Εκδοτική, 2026.

Ο Γιώργος Δελιόπουλος γράφει ποίηση και δοκίμια λογοτεχνίας. Έχει εκδώσει ή συμμετάσχει σε επτά ποιητικές συλλογές. Η συλλογή Μηλιώνας: παρόντες και φαντάσματα (Κάπα Εκδοτική, 2026) είναι η πιο πρόσφατη. Από το 2019 είναι συνδιευθυντής του λογοτεχνικού περιοδικού Καρυοθραύστις, είναι ιδρυτής του σχολικού περιοδικού Όνειρα Ψυχών (βραβείο Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς, 2021, βραβείο ΙΒΒΥ Ελλάδος για σχολικά περιοδικά, 2026) και συμμετέχει στη συντακτική ομάδα του λογοτεχνικού περιοδικού Σταφυλή. Είναι επίσης μέλος του Κύκλου Ποιητών και της ΕΛΘ (Εταιρία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης).

3η Πανελλήνια Ποιητική Συνάντηση Ναυπάκτου

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

·         Ο Δήμος Ναυπακτίας
·         η Δ/νση Β/θμιας Εκπαίδευσης Αιτωλοακαρνανίας
·         η Α΄ Ε.Λ.Μ.Ε. Αιτωλ/νίας
·         η Παπαχαραλάμπειος Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ναυπάκτου
·         η Εταιρία Ελλήνων Λογοτεχνών Αμερικής (Ε.Ε.Λ.Α.)
·         ο Σύλλογος Αιτωλοακαρνάνων Ν. Υόρκης (Σ.Α.Ν.Υ)
·         η Εταιρία Ναυπακτιακών Μελετών (Ε.ΝΑ.Μ.)
·         η Αδελφότητα Ναυπακτίων Νομού Αττικής «Ο Έπαχτος»


η Καλλιτεχνική Διευθύντρια
και η Οργανωτική Επιτροπή του φεστιβάλ,

σας προσκαλούν στην «3^η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΠΟΙΗΤΙKH ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ» που θα πραγματοποιηθεί στις 25, 26 και 27 Σεπτεμβρίου 2026 στην πόλη της Ναυπάκτου, με συμμετοχή 26 διακεκριμένων ποιητών και ποιητριών από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Θέμα του φετινού φεστιβάλ:

Πώς γράφεται ένα ποίημα/

«Στιχομαχώντας» με την Τεχνητή Νοημοσύνη                              

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ 3^ης  ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ  ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ  ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ  ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25/9

·         11:00 το πρωί (μέχρι και το τέλος του σχολικού ωρολογίου προγράμματος): Οριζόντια εκπαιδευτική δράση «Οι ποιητές/τριες στα σχολεία».
Υλοποίηση Ποιητικών Εργαστηρίων Δημιουργικής Γραφής (Creative Writing Poetry Workshops) στα Γυμνάσια και Λύκεια της πόλης σε συνεργασία με τους διδάσκοντες εκπαιδευτικούς του μαθήματος της Νεοελλ. Γλώσσας/Λογοτεχνίας, με ασκήσεις βασισμένες στα πρωτότυπα ποιήματα-συμμετοχές που γράφτηκαν ειδικά για το Φεστιβάλ, με σκοπό τη γνωριμία των μαθητών με το έργο των προσκεκλημένων ποιητών/τριών, την εξάσκηση στις τεχνικές της Δ.Γ και την ενθάρρυνσή τους στην ποιητική αυτοέκφραση.

·         18:00-21:30μμ: Συζήτηση Στρογγυλής Τράπεζας στην Κεντρική Δημόσια Παπαχαραλάμπειο Βιβλιοθήκη Ναυπάκτου με θέμα «Η ποίηση στο σχολείο: όπως ξέραμε ή όπως θα μπορούσαμε;»
Αποτίμηση της πρωινής, οριζόντιας εκπαιδευτικής δράσης στα σχολεία με παρουσίαση αξιόλογων δειγμάτων και συζήτηση για τη διδακτική αξιοποίηση της ποιητικής Δημιουργικής Γραφής στην τάξη.
Εσπερίδα φιλολογικού ενδιαφέροντος με σύντομες εισηγήσεις, ανακοινώσεις, τοποθετήσεις και παρεμβάσεις από τους/τις διδάσκοντες-ουσες και τους μαθητές που συμμετείχαν στην πρωινή εκπαιδευτική δράση και δειγματική παρουσίαση ποιημάτων που παρήχθησαν.
Την εκδήλωση θα ανοίξει με ομιλία/εισήγησή της πάνω στα ψυχοπαιδαγωγικά οφέλη της ποιητικής Δημιουργικής Γραφής η ποιήτρια, μεταφράστρια και πρόεδρος του Συνδέσμου Κυπρίων Ιταλίας ΝΗΜΑ, κα Αλεξάνδρα Ζαμπά.
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί σε συνδιοργάνωση με την Παπαχαραλάμπειο Βιβλιοθήκη στον χώρο του Αναγνωστηρίου της και θα είναι ανοιχτή στο κοινό.

ΣΑΒΒΑΤΟ 26/9

·         10:00 το πρωί: «Ιστορικός-ποιητικός περίπατος στο κέντρο της πόλης»: Περιήγηση-ξενάγηση στο κέντρο της πόλης της Ναυπάκτου και τα εμβληματικά τοπόσημά της (Ενετικό λιμάνι/Φετιχιέ Τζαμί/άγαλμα Θερβάντες και Ανεμογιάννη/ Πύργος Μπότσαρη/ Μουσείο Ναυμαχίας Lepanto)– απαγγελίες ποιημάτων στον υποβλητικό χώρο του Φετιχιέ Τζαμί.

·         7:00 το απόγευμα: «ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ» της «3^ης Πανελλήνιας Ποιητικής Συνάντησης Ναυπάκτου» στην Παπαχαραλάμπειο αίθουσα.
Η Κεντρική εκδήλωση με τις ζωντανές απαγγελίες θα ανοίξει με τον χαιρετισμό του Σεβασμιώτατου μητροπολίτη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ.κ. Ιερόθεου και της δημοτικής αρχής και μια σύντομη τοποθέτηση για τη λειτουργία και τον ρόλο της ποίησης σήμερα από τον διακεκριμένο πανεπιστημιακό, ποιητή και πρόεδρο των Ελλήνων Λογοτεχνών στην Αμερική, κ. Νίκο Αλεξίου.
Στη συνέχεια, οι προσκεκλημένοι/ες ποιητές/τριες θα συστηθούν εργοβιογραφικά στο κοινό και θα απαγγείλουν το ειδικά γραμμένο για το φεστιβάλ ποίημά τους επάνω στον φετινό θεματικό του άξονα:

Πώς γράφεται ένα ποίημα/
«Στιχομαχώντας» με την Τεχνητή Νοημοσύνη

(*Μετά την Κεντρική Εκδήλωση θα ακολουθήσει κοινό δείπνο των συμμετεχόντων ποιητών σε ταβέρνα της πόλης)

ΚΥΡΙΑΚΗ 27/9,  9:00 το πρωί:

·         Ημερήσια εκδρομή με διανυκτέρευση στο γραφικό χωριό Περίστα της Ορεινής Ναυπακτίας και θεματικές απαγγελίες ανάμεσα στα έλατα.
 Επίσκεψη στο μουσείο «Μετανάστευσης» και μεσημεριανό γεύμα στην κεντρική ταβέρνα του χωριού με ντόπια παραδοσιακά εδέσματα, συνοδεία απαγγελιών από τους ποιητές.

·         Επιστροφή στη Ναύπακτο το πρωί της επόμενης ημέρας (Δευτέρα 28/9) και αποχαιρετισμός.


Στην «3^η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ»
συμμετέχουν οι ποιητές/τριες:

·         Van Hattem Gerardus (Ελλάδα/Ολλανδία)
·         Schofield Don (Η.Π.Α.)
·         Ζαμπά Αλεξάνδρα (Ιταλία/Κύπρος)
·         Αλεξίου Νίκος (Η.Π.Α.)
·         Efkarpidis Dean (Η.Π.Α.)
·         Zaimis Ginger (Ελλάδα/Η.Π.Α.)
·         π. Βαμβίνης Θωμάς
·         Βαρελά Νατάσα
·         Βρεττός Σπύρος
·         Δελιόπουλος Γιώργος
·         Δήμου Πασχάλης
·         Δούνη Γεωργία
·         Δρογγίτη Μαρία
·         κ.κ. Ιερόθεος Ναυπάκτου
·         Κούκης Χρήστος
·         Κωνσταντοπούλου Νίκη
·         Λιάτζουρα Κατερίνα
·         Μάινας Αλέξιος
·         Οικονομίδου Όλγα
·         Παπανικολάου Περίανδρος
·         Παπαστεργίου Δημήτρης
·         Πλατανιάς Διονύσιος
·         Σουλιώτη-Βίτσα Μαρία
·         Σφήκα Μαρία
·         Τσουκαλάς  Τζίμης
·         Χριστιά Βαρβάρα

Στην ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ και στις ΕΡΓΑΣΙΕΣ του Φεστιβάλ επίσης συμμετέχουν:

*  ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ.κ. Ιερόθεος

*  ο διακεκριμένος πανεπιστημιακός και ποιητής, Πρόεδρος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών  Αμερικής, κ. Νίκος Αλεξίου

*  η ποιήτρια, μεταφράστρια και πρόεδρος του Συνδέσμου Κυπρίων Ιταλίας ΝΗΜΑ κα Αλεξάνδρα Ζαμπά


Σας περιμένουμε να γνωρίσετε από κοντά τους δημιουργούς του σύγχρονου ποιητικού λόγου και να απολαύσετε ζωντανά τις απαγγελίες και τις συζητήσεις τους.

Η Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Φεστιβάλ

ΜΑΡΙΑ ΣΦΗΚΑ

Καθηγήτρια Αγγλικών/ ποιήτρια

Τα μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής

ΕΛΕΝΗ ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΥ, φιλόλογος

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΛΙΟΠΟΥΛΟΣ, φιλόλογος/

εκδότης λογοτεχνικού περιοδικού/ ποιητής

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ, φιλόλογος

ΓΕΩΡΓΙΑ ΔΟΥΝΗ, ποιήτρια

ΜΑΡΙΑ ΔΡΟΓΓΙΤΗ, φιλόλογος/ ποιήτρια

ΚΟΥΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ, ποιητής

ΒΑΡΒΑΡΑ ΧΡΙΣΤΙΑ, ποιήτρια

 
Το Φεστιβάλ και οι εκδηλώσεις του από φέτος τελούν υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας.

Ασημίνα Λαμπράκου, "το ποίημα που περίμενε"

(ΧΟΡόΣ)

διώξε αυτό το μαύρο πουλί από το στήθος της

έλα

πάρε το

έλα πάρε αυτό το μαύρο πουλί

με τα φτερά λεπίδες –

που ξύνει τη σπλήνα

και τα έντερα

και χύνει μαύρο κρασί στο χώμα

έλα

πάρε το

σκίζει τα στήθη

να βγει στον ήλιο

να χύσει μαύρο κρασί στο χώμα

❇

έλα

πάρε αυτό

με τα φτερά λεπίδες

που ξύνουν τη σπλήνα

τα έντερα

σκίζουν τα στήθη

να βγει στον ήλιο

να κάνει μαύρο χιόνι

❇

έλα

σήκωσε τούτο το μαύρο σεντόνι

που σκιάζει το νου

βουτάει τα δάχτυλα στη σκέψη

και την τυφλώνει

η σκέψη τυφλή –

και της λείπεις

κι ούτε στόμα

να μιλήσει

ούτε μάτια

να το πει

έλα

σήκωσε τούτο το μαύρο σεντόνι

δεν έχει άλλη φωνή

δεν έχει άλλο βλέμμα

όλα

στα έδωσε

❇

Ο έΝΑΣ

όλα
στα έδωσα

ό,τι κράτησα
ήταν βάρος
που κρεμόταν απ’ τη μνήμη

ένα άδειο μανίκι του κόσμου
να χτυπάει πλευρό

σου έδωσα
ό,τι δεν μπορούσα να σηκώσω

ό,τι έπεφτε
πριν φτάσει την αφή
σου έδωσα

τα μάτια που με κοιτούν
χωρίς να με σώζουν

και τα μάτια του σκύλου
που τώρα με τρώνε

τα μαύρα ρούχα που φορώ

την απαντοχή
το έρεβος
τον φθόνο

τον ιστό
τον ιστό που έφτιαξα
να δικαιολογείς τις ήττες
που με οδηγούσαν
και να χλευάζω τις προκαταλήψεις

όλα
στα έδωσα

την αγάπη
τον έρωτα
τα μάτια μου

όλα
στα έδωσα

η λασπωμένη βροχή
μουσκεύει τη σκέψη

ΧΟΡΙΚή ΣΚΙά

 

δεν έχει άλλη φωνή

δεν έχει άλλο βλέμμα

η λασπωμένη βροχή

θολώνει το βλέμμα

σε χάνει

❇

Ο έΝΑΣ

φύσηξε στην ανάσα μου
δάγκωσε την

κλέψε
το φεγγάρι των χειλιών της

στριφογύρισέ την
καραμελίτσα
στη γλώσσα

γεύσου την
κατάπιε την

λιώσε την
στο στομάχι

κάνε την
ουσία

τροφή
φωνή

να βγαίνω
απ’ τα χείλη σου

(σ)το φως
να πονάω

η λασπωμένη βροχή
μουσκεύει τη σκέψη

θολώνει το βλέμμα

σε χάνω


η λασπωμένη βροχή
δεν αφήνει τον ήλιο
να λάμψει

τις έρημες νύχτες της μάννας μου

στην άκρη της σελίδας:

τα ποιήματα της συλλογής με τίτλο: η σκιά του ανθρώπου κι ο λυγμός του σκύλου, γράφτηκαν την περίοδο 2014 – 2016 και ήταν πολλά. Μια ανάγκη, λοιπόν, αποκέντρωσης χάριν χώρου, πρακτικά και ψυχικά, με οδήγησε στο σπάσιμο της συλλογής σε πέντε επί της ουσίας μέρη – εκ των οποίων το ένα (στην οδό αλαμάνας ξημέρωνε επίσης) λάθεψε στο μέτρημα. Άρχισαν να τυπώνονται σε ξεχωριστές επί μέρους συλλογές, ανάποδα! Από την τελευταία (η σκιά του ανθρώπου και ο λυγμός του σκύλου / Λήδα ντ’ Αννούντσιο), έως και την πρώτη. Ετούτην δηλαδή: η σκιά του ανθρώπου και ο λυγμός του σκύλου / ο περισσότερο ήλιος, όπου, το ποίημα που δημοσιεύεται σήμερα αποτελεί το κλείσιμο της − ή την εισαγωγή προς την δεύτερη που προηγήθηκε (SOLIDAGO).

Αφιερωμένη –στο σύνολο της– στον πατέρα

Ασημίνα Λαμπράκου

Πρώτη δημοσίευση

Στην εικόνα: Ασημίνα Λαμπράκου, "σκιά λυγμός".