Τσέζαρε Παβέζε, "Θα ’ρθει ο θάνατος και θα ’χει τα μάτια σου"

Θα ’ρθει ο θάνατος και θα ’χει τα μάτια σου

(εκλογή)

[ΚΟΚΚΙΝΗ ΓΗ...]


Κόκκινη γη μαύρη γη,
εσύ έρχεσαι απ’ τη θάλασσα,
απ’ τη φρυγμένη βλάστηση,
όπου λέξεις αρχαίες
κι αιμάτινος μόχθος
και γεράνια στα βράχια −
δε γνωρίζεις τι φέρνεις
από θάλασσα λέξεις και μόχθο,
εσύ, πλούσια σαν μνήμη,
σαν τ’ άνυδρα χώματα,
συ σκληρή και γλυκύτατη
λέξη, αρχαία από αίμα
συσσωρευμένο στα μάτια·
νεαρή, σαν καρπός
που εποχή είναι και μνήμη −
αναπαύεται η ανάσα σου
κάτω απ’ τον αυγουστιάτικο τον ουρανό,
το βλέμμα σου ελιές
που γλυκαίνουν τη θάλασσα,
και συ ζεις ξαναζείς
δίχως έκπληξη, σίγουρη
σαν τη γη, σκοτεινή
σαν τη γη, πατητήρι
των ονείρων και των εποχών
που αναδύεται μες στο φεγγάρι
πανάρχαιο, όπως
τα χέρια της μάνας σου
η χύτρα στο τζάκι.





[ΕΣΥ ΔΕΝ ΞΕΡΕΙΣ…]


Εσύ δεν ξέρεις τους λόφους
εκεί που χύθηκε το αίμα.
Όλοι μας φεύγαμε
όλοι μας ρίξαμε
το όπλο και τ’ όνομά μας. Μια γυναίκα
μας κοιτούσε που φεύγαμε.
Ένας μονάχα από μας
στάθηκε εκεί με σφιγμένη γροθιά,
είδε τον άδειο ουρανό,
έσκυψε το κεφάλι και πέθανε
μπροστά στον τοίχο, σωπαίνοντας.
Τώρα, ένα αιμάτινο κουρέλι
και τ’ όνομά του. Μια γυναίκα
μας περιμένει στους λόφους.





[ΕΙΣΑΙ ΣΑΝ ΚΑΠΟΙΑ ΓΗ…]


Είσαι σαν κάποια γη
που κανένας ποτέ δεν ονόμασε.
Δεν περιμένεις τίποτα
μόνο τη λέξη
που θ’ αναβλύσει
απ’ το βάθος
σαν καρπός στα κλαριά.
Ένας άνεμος σε προλαβαίνει.
Στεγνά και μαραμένα πράγματα
σε κατακλύζουνε και φεύγουν με τον άνεμο.
Μέλη και λόγια αρχαία. Τρέμεις
μέσα στο καλοκαίρι.



                                               Μετάφραση: Χρύσα Προκοπάκη




Πηγή: Μαρία Λαϊνά, «Ξένη ποίηση του 20^ου αιώνα»,
α΄ εκδ. Λωτός 1989, β΄ έκδ. Ελληνικά Γράμματα 2007, γ΄ έκδ. Ρώμη 2021.

Στην εικόνα: Cesare Pavese, painting by Nurdan Kasalı.
Πηγή για την εικόνα: https://www.artmajeur.com/

Τσέζαρε Παβέζε, "Ανοχή"

(Carlo Levi: πορτραίτο του Cesare Pavese)

ΑΝΟΧΗ

Βρέχει αθόρυβα στο λειβάδι της θάλασσας.

Κανείς δεν διαβαίνει τους βρώμικους δρόμους.

Μια γυναίκα μόνη κατέβηκε απ’ το τραίνο:

Μέσα από το παλτό της φάνηκε το ανοιχτόχρωμο μεσοφόρι

και τα πόδια της χάνονται στο σκοτάδι της πόρτας.

Ένα χωριό θα ’λεγες βυθισμένο. Το βράδυ

στάζει κρύο πάνω σ’ όλα τα κατώφλια και τα σπίτια

αφήνουν γαλανό καπνό μέσα απ’ τους ίσκιους. Κοκκινωπά

ανάβουν τα παράθυρα. Και κάποιο φως ανάβει

μέσα από τα μισόκλειστα παραθυρόφυλλα του σκοτεινού σπιτιού.

Αύριο θα κάνει κρύο κι ο ήλιος θα στέκει πάνω απ’ τη θάλασσα.

Μια γυναίκα με μεσοφόρι σφουγγίζει το στόμα της

στη βρύση, κι ο αφρός κοκκινίζει. Έχει σκληρά ξανθά

μαλλιά, όμοια με τις φλούδες των πορτοκαλλιών

που είναι στο χώμα. Σκυφτή στη βρύση λοξοκυττάει

ένα μαυριδερό μορτάκι που την κόβει μαγεμένο.

Γυναίκες μελαγχολικές διάπλατα ανοίγουν στην πλατεία τα παράθυρα

οι άντρες τους λαγοκοιμούνται ακόμα στο σκοτάδι.

Όταν το βράδυ επιστρέφει ξανάρχεται η βροχή

κροταλίζοντας πάνω σε πλήθος αναμμένων μαγκαλιών. Οι παντρεμένες

αερίζουν τα κάρβουνα, ρίχνουν ματιές στο σκυθρωπό

σπίτι και στην έρημη βρύση. Το σπίτι

έχει τα παραθυρόφυλλα κλειστά, όμως υπάρχει μέσα ένα κρεβάτι,

και πάνω μια ξανθιά κερδίζει τη ζωή.

Απ’ άκρη σ’ άκρη όλο το χωριό τη νύχτα αναπαύεται,

εκτός απ’ την ξανθιά που πλένεται με την αυγή.

Μετάφραση: Θανάσης Κουτλής

Από το βιβλίο «Οκτώ Ιταλοί Ποιητές», εκδ. Οδός Πανός, 2000.