Νίκος Παπάνας, "Στρογγυλές γωνίες"

ΑΚΟΥΑΡΕΛΑ


Το βλέμμα σου απαλή βροχή
στην κλίμακα της πάχνης.

Πιο ανάλαφρη η φωνή σου
κι απ’ τα γενέθλια των λέξεων.

Το σχήμα σου φεγγάρι απατηλό,
που όλο γλιστρά και χάνετ’ έξω

απ’ το τελάρο.




ΣΥΛΛΕΓΩ ΜΟΝΟ ΛΕΞΕΙΣ


Η αμηχανία της βουκαμβίλιας
στη λάμψη του ποδήλατου.

Συλλέγω μόνο λέξεις –
δροσίζομαι στην ανεμορριπή τους.

Θέλω μ’ αυτές να χτίσω
φωτεινούς περιστεριώνες.

Το δέρμα σου να κάμω αθάνατο
με λάβρου σύννεφου δαντέλα.

Και μένα πάλι να διαφεύγω
στης γλώσσας την ασάλευτη εκδρομή.

Από την ενότητα

«Ακουαρέλες»

ΑΛΛΙΩΤΙΚΟ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟ


Αλλιώτικο παντοπωλείο· τι ν’ αγοράσω;
Τα ράφια του ανθισμένα κι ετοιμόρροπα,
φωνήεντα σε πολύχρωμες κονσέρβες,
σε στρογγυλές γωνίες κατοικίδια ουράνια τόξα.

Και πώς να συνεννοηθώ;
Οι πωλητές του, κηπουροί ερυθρόδερμοι,
όλο ανακαλύπτουν νέους πλανήτες,
καλλιεργώντας αρμυρίκια λέξεων.

Αλλιώτικο παντοπωλείο. Όμως εδώ,
απ’ τα γαλάζια ανύπαρκτα παράθυρά του,
φτερουγίζοντας μπαίνουν τα όνειρα.
Μ’ αυτά πληρώνεις το εμπόρευμα.
Κι άμα δεν έχεις; Απλούστατα, πάλι ψωνίζεις,
με δανεικά και αγύριστα.

Αλλιώτικο παντοπωλείο. Και ξαφνικά
βλέπω κρυφό συνωστισμό.
Περίεργο. Λες, τελικά −έστω άθελά μας−
αυτό να προτιμήσουμε όλοι;

Από την ενότητα

«Αλλιώτικο παντοπωλείο»

ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ


Με κούρασε το ασάλευτο,
μουχλιασμένο λιβάδι.

Να έλθεις, λοιπόν, ανυπότακτη,
ανοίγοντας την καγκελόπορτα του ανέμου.

Να ξεδιπλώσεις των φιλιών το φλάμπουρο,
να πλεύσεις ριγηλά στη θάλασσα του δέρματός μας.

Κόκκινη επιθυμία, χλωρή προτίμηση,
του σώματος μελετημένη προτροπή·

χορεύοντας ανάμεσα στα γράμματα −
το φόρεμά σου ανορθόγραφη γλώσσα.

Να ’σαι μελαχρινή πολύτιμη έγκλιση,
της αστραπής λυτρωτική αφροσύνη.

Από την ενότητα

«Φαινομενολογίας εγκώμιο»

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΤΥΠΩΝ


Κρίμα είν’ ο θάνατός σας − δίχως κρεβάτι μυρωμένο.
Φωτιάς βασανιστήριο, χάρτινος πολτός,
προσεχτική αφαίρεση μελάνης…
Αισχρές οι λεπτομέρειες.

Ποιος ευθύνεται γι’ αυτόν τον θάνατο;
Κανείς δε θα ενδιαφερθεί,
ούτε αστυνομική έρευνα θα γίνει.
Μάλλον ο γονιός σας μόνο θα σας κλάψει.

Ίσως, όμως, δίχως να το θέλετε,
να μετατρέπεται σε μιαν αλλιώτικη
ή και περίεργη −πώς να την πω;− θυσία.

Νέο χαρτί − και βέβαια, πάλι για στίχους νέους:
Πεισματικά σωσίβια ναυαγών, τρελούς καθρέφτες,
βαλσαμωμένα αλεξικέραυνα ψυχών.

Από την ενότητα

«Ιδιωτική ανατολή»

Από τέσσερις ενότητες αποτελείται η συλλογή, στις οποίες συνοψίζονται και εξισορροπούν: ο έρωτας, το ανεκπλήρωτο, η ονειροπόληση, η δύναμη της ποίησης.

Η αρμονική ισορροπία φαίνεται και στην αρχιτεκτονική της συλλογής με 7 ποιήματα σε κάθε ενότητα. Επίσης, επανέρχονται όλες οι αγαπημένες στιχουργικές μορφές του δημιουργού: οι δραματικοί μονόλογοι, τα χαϊκού, τα σονέτα, τα λυρικά ποιήματα, τα λυρικά επιγράμματα.

Οι μορφές αυτές εμπλουτίζονται και εξελίσσονται με αυξανόμενη ποιητική ελευθερία. Χάρη στην τελευταία, καλλιεργείται και σε αυτήν τη συλλογή ο γόνιμος διάλογος με τους δημιουργούς του παρελθόντος (ποιητές, δραματουργούς, μυθιστοριογράφους, μουσικούς).

Η διάθεση παραμένει λυρική, αλλά δε λείπει η ειρωνεία. Τολμηρή, όπως πάντα, η γλώσσα −τολμηρότερη και πλουσιότερη, μάλιστα, στην παρούσα συλλογή− κερδίζει τον αναγνώστη με την ενάργεια της έκφρασης, τις παραστατικές εικόνες και τους πρωτότυπους συνδυασμούς λέξεων.

Από την έκδοση

Από τη συλλογή «Στρογγυλές γωνίες», Ιωλκός 2025.

Από το 1988 ο Νίκος Παπάνας έχει δημοσιεύσει ποιήματα, μεταφράσεις ποιημάτων και δοκίμια για την ποίηση σε έγκυρα λογοτεχνικά περιοδικά. Είναι μέλος της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης. Το 2004 έλαβε τιμητική διάκριση από τον Σύνδεσμο Εκδοτών Βόρειας Ελλάδας. Έχουν εκδοθεί οι ποιητικές του συλλογές Πρώτη δημοτικού και άλλα (εκδόσεις Ιωλκός, 2019), Σε ανακηρύσσω νικήτρια (εκδόσεις Ιωλκός, 2021) και Σας αρέσουν τα σονέτα; (εκδόσεις Ιωλκός, 2023).